فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

آرتیکل

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
آرتیکل ‎ârtik(e)l‎ [گونۀ دیگر: ارتیکل؛ <از فرانسوی ‎article‎>]
(اسم) ۱. نوشته‌هایی مانند مقاله، مدخل دانشنامه و مانند آن که معمولاً در روزنامه‌ها، مجلات، دانشنامه‌ها و مانند آن به چاپ می‌رسد ؛ ارتیکل.
ق۱۳. اگر ... آرتیکل مفیدی کسی نوشته به دارالطباعه بفرستد و مستحسن باشد قبول خواهد گردید (ایران۱، ۳‏/۱۸۰۷‏) ║ ق۱۴. روزنامۀ دولتی که پریروز از شهر آوردند آرتیکلی از کرمانشاهان نوشته‌ بودند که مسودۀ آن آرتیکل به‌ خط حسام‌الملک حاکم کرمانشاهان بود (اعتمادالسلطنه۱، ۷۱۲) ║ چون آن مطالب اَنیقۀ دقیقه را روزنامه‌های دیگر به ترجمۀ خود ما منتشر می‌سازند، از نوشتن عین آن آرتیکل صرفِ‌نظر می‌نمائیم (تربیت، ۱‏/۷۵۸‏) ║ ۱۳۰۰ش. در روی این سوژه یک آرتیکل درازی نوشته‌ام و با روشنی کورکننده‌ای ثابت نموده‌ام که هیچ‌کس جرئت نمی‌کند روی دیگران حساب کند (جمالزاده۱، ۲۷) ║ ۱۳۲۶ش. برتیش دای جست مجله‌ای‌ست ماهیانه که ... بعضی از آرتیکل‌های آن، حکایات دراماتیک جنگ و پیش‌آمدها و شکست یا فتح‌ها را شرح می‌دهد (خلاصۀ مجلات: اخگر، ش۱۶‏/۶۲‏) ║ ۱۳۴۶ش. از قول احمد بن حَنبل روایت شده‌است که عایشه به رسول اکرم (ص) گفت همۀ زن‌ها کنیه دارند و حضرت به او کنیۀ امِّ عبداللّه عطا کرد (دائر‌ة‌المعارف اسلام ـ آرتیکل کنیه) (تقی بینش: نامۀ آستان قدس، ش۲۹-۳۰‏/۴۲‏) ║ ۱۳۷۵ش. ماسینیون، مصاحب حلاج، صفحۀ ۱۷۳ و همچنین به آرتیکل عذری در دائر‌ة‌المعارف اسلام مراجعه شود (محمدعلی اخوان: کیهان فرهنگی، ش۱۲۹‏/۲۷‏)
۲. بند و مادۀ قانونی.
ق۱۴. در اینجا یقین دارم که حضرت والاپناهی، خود انصاف خواهید داد که توقیف حکم راجع به محاکمه [و ارجاع آن] به آرتیکل اول جزا چقدر یک‌ عدالت‌پرست افسرده را از پیشرفت احکام عدالت مأیوس خواهد کرد (میرزا علی‌اکبر داور: قضاوت، ش۸‏/۲۱‏) ║ ۱۳۸۴ش. آرتیکل ۵۰ کنوانسیون مونترال، کشورهای عضو این کنوانسیون را مجبور به خرید پوشش بیمه‌ای مناسب جهت تأمین سقف‌های ذکرشده در کنوانسیون می‌نماید (مجید رحمتی: تازه‌های جهان بیمه، ش۸۹‏/۶۳‏) ║ ۱۳۹۵ش. وزارت مالیه در پاسخ به این موضوع نوشت که غدغن صادرات قالی رنگین به جوهر، موضوع تازه‌ای نیست، بلکه در طی آرتیکل ۲۹ نظامنامۀ گمرکی ... تصریح شده‌است که مربوط به سال ۱۹۰۴ م (۲۲ - ۱۳۲۱ ق)، تقریباً شش‌سال پیش است (پروان - اتحادیه: پژوهش‌های علوم تاریخی، ش۱۴‏/۲۵‏)
۳. لایحه.
ق۱۴. آرتیکل فرانسوی را لایحه می‌نگاریم (ایران سلطانی، ۳)
۴. جدول فعالیت‌ها و خلاصۀ فهرست‌ مالی در دفاتر ثبتی و حسابداری.
۱۳۶۴ش. چنانچه سود به میزان A ریال در سال ۱ کمتر بیان شود و این اشتباه در سال ۲ خود به خود و در نتیجه زیادتر نشان دادن سود در سال ۲ به همان میزان اصلاح شود و این اشتباهات در سال ۳ کشف شود آرتیکل اصلاحی برای تصحیح این اشتباهات در سال سوم لازم نیست چراکه ترازنامه در پایان سال دوم به طرز صحیحی بیان شده‌است (همایون مشیرزاده: حسابدار، ش۱۰‏/۶۲‏) ║ ۱۳۹۶ش. هر کالای که به اماکن گمرکی یا انبارهای گمرکی تحویل می‌گردد باید بلافاصله در دفاتر مربوطه انبار ثبت و برای هر ردیف (آرتیکل) فهرست کل بار مانیفست یا اظهارنامه یا پروانه یا صورت‌مجلس ضبط ... و به تحویل‌دهندۀ کالا تسلیم گردد (فاطمه احمدی: مطالعات حقوق، ش۸‏/۱۳۱‏)

معنی آرتیکل | فرهنگ جامع زبان فارسی