فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سفارش

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
سفارش ‎sefâreš‎ [گونۀ دیگر: اسپارش، سپارش؛ (جمع: سفارشات)]
(اسم) ۱. توصیه به دیگری برای نگهداری، حمایت و شفاعت کسی یا انجام کاری یا توجه به امری.
ق۵. جیهانی نامه‌ها به عمال مرو و نواحی آنجا درباب سفارش او نوشت (ابوالمعالی علوی، ۸۷) ║ ق۷. در خاطر من گذشت که آن غلام که پیش من است و سفارش آن به من حواله، آزاد کردن او عظیم لایق و موافق بود (تاریخ شاهی، ۱۲۱) ║ ق۹. به اضطراب و بی‌قراری تمام او را وداع فرمود و باز سفارش وی به یهودا مؤکد گردانید (معین‌الدین فراهی، ۱۸۴) ║ ق۱۰. من در کمال قلاشی و افلاسم و از قرض‌خواه گریخته جلای وطن شده به اینجا آمده‌ام. به خواجه حبیب دیوان جهت من سفارشی می‌باید (واصفی، ۱‏/۷۴‏) ║ ق۱۱. برادر تو را بی سفارش و شفاعت کسی خلاص فرمودیم (عبدالستار لاهوری، ۲۶۵) ║ ق۱۲. حاتم گفت نامۀ سفارش به عم خود اگر مهربانی کنی با خود برم ... پس نامه به نام عم خود نوشت و گفت این آدمی‌زاد محرم راز این‌جانب است. باید که ... او را به مراد برسانی (حاتم‌نامه، ۲‏/۲۶۲‏) ║ ق۱۳. در همان شب این دعاگو عریضه‌ای در باب سفارش عیال و اولاد خود به پادشاه مرحوم معروض داشت (جهانگیر میرزا، ۲۱۷) ║ ق۱۴. شما در نزد شیخ محمدحسن توسط کنید که ... سفارش مرا به ساکنان آن دیار نویسند تا رونقی در کار من پدید آید (تنکابنی، ۱۸) ║ ۱۳۲۱ش. خیلی سابقه و واسطه و یا سفارش لازم بود تا میرزا شاگرد جدیدی بپذیرد (عبدالله مستوفی، ۱‏/۲۳۹‏) ║ ۱۳۵۰ش. صبح اول وقت در سربازخانه بودم و روی سفارش قبلی اجازه دادند برادرم را ملاقات کنم (راصع، ۴۹۵) ║ ۱۳۸۰ش. الآن وقت ملاقات نیست؛ فقط یک نفر می‌تواند برود، آن هم با سفارش قبلی (کریم‌زاده، ۲۷۹)
۲. نصیحت و توصیۀ مؤکد یا دستور دربارۀ کسی، چیزی یا انجام کاری ؛ اسپارش.
ق۹. یوسف علیه‌السلام را بعد از استحکام مواثیق و عهود و سفارش‌های معهود به وی سپرد (معین‌الدین فراهی، ۱۰۱) ║ ق۱۰. بعد از سفارش تمام در اخفای حقیقتِ آن گفت که غزل اول را نخوانده درید (محتشم، ۲‏/۱۴۴۸‏) ║ ق۱۱. این صندوق را برداشته، به بارگاه من ببر ...، امّا زنهار که در این راه سر او نگشایی. بعد از سفارشات بسیار، بهرام سوار شده، آن صندوق را در پیش گرفته، متوجه اردو شد (منوچهر نقّال۲، ۲۷۷) ║ ق۱۲. تو می‌دانی سفارش‌ها را: زنا مکن، آدم مکش، دزدی مکن (مهدی استرآبادی۱، ۲۰۱) ║ ق۱۳. نوکرها را نیز از بالای پیشگاه تا پایان پاگاه قدغن‌های سخت و ژرف و سفارش‌های ستوار و شگرف فرمای که پیدا و نهان از دل بر زبان نبرند (یغما، ۲‏/۱۷۸‏) ║ ق۱۴. با وجود سفارش و منع پدر، یابوی نارنجی را به قیمت سه اکو فروخت (طاهر میرزا۱، ۲۱) ║ ۱۳۰۸ش. مگر سفارش خانم را نشنیدید که فرمودند غروب زود مراجعت کنید (ربیع انصاری، ۳۹) ║ ۱۳۴۵ش. بر روی تربت او این شعر را نوشتند، به سفارش خود وی: ... (یوسفی، ۱‏/۱۸۳‏) ║ ۱۳۸۲ش. بر خلافِ سفارش اطبای چشم‌پزشک تهران و خارج که بروم یک مرغ‌داری بخرم و از کشمکش‌های کار نشر و ناراحتی اعصاب بر کنار باشم ... فعالیتم را بسیار جدی‌تر و بیشتر از گذشته کردم (جعفری، ۲‏/۶۹۴‏)
۳. (درمورد کالا و خدمات) درخواستِ تهیه، تولید و ارسال یا انجام آن از سوی مشتری به صاحب کارخانه، مغازه و جز آن‌ها با حدی از فاصلۀ زمانی و گاه فاصلۀ مکانی.
۱۳۳۶ش. از دریافت سفارش دوهزار عدد شیر حمام و قطعات آشپزخانۀ فلزی شما خوشوقتیم. در اولین فرصت اقدام خواهیم کرد (شعله​ور، ۱۳۶) ║ ۱۳۶۰ش. فرانسه از آلمان غربی سفارش تسلیحاتی که به یک میلیارد مارک می‌رسید دریافت داشته‌است (سرمایه​داری، ۶۵) ║ ۱۳۸۲ش. تله‌فیلم ۹۰ دقیقه‌ای شیون ... به سفارش شبکۀ سوم سیما و ادارۀ مبارزه با مواد مخدر در حال تصویربرداری است (ایران۳، ش۲۷۲۹‏/۱۳‏)
۴. (مجاز) ⇅ سفارش‌نامه‏۱.
ق۱۴. از ظل‌السلطان باید به حکومت سفارش گرفت (اسناد امین‌الضرب، ۴۱۰) ║ ۱۳۴۶ش. فردا برو پهلوی او و این سفارش را هم ببر (آل‌احمد۱۵، ۲۲۵) ║ ۱۳۷۴ش. فرزند را با خود به پایتخت اشرافی روسیه برد و در آنجا با سفارشی که از کنسول روس در دست داشت، وی را در مدرسۀ نظام نیکلا نام نوشتند (بهنود۱، ۸۱)
۵. (مجاز) هر کالا یا مادۀ مصرفی که برای تولید، تهیه و ارائۀ آن درخواست داده می‌شود.
۱۳۲۱ش. در کافه‌های پاریس هیچ سفارشی از یک بک، که ده سانتیم می‌ارزد، ارزان‌تر نیست (عبدالله مستوفی، ۲‏/۲۳۸‏) ║ ۱۳۴۲ش. عدم توفیق چکسلواکی در حصول به میزانی که نقشۀ اقتصادی برای تولید فولاد پیش‌بینی کرده بود، دشواری‌ها و موانعی در کار سایر رشته‌های فنی پدید آورد و موعد تحویل بعضی سفارش‌ها را به تعویق انداخت (منوچهر تهرانی: تحقیقات اقتصادی، ش۵-۶‏/۲۸۷‏) ║ ۱۳۸۹ش. ناصر به فهرست سفارش‌ها که زیر شیشۀ میز بود نگاه کرد و بعد از من پرسید، چی می‌خورم ... گفتم: شکلات‌گلاسه (سیامک گلشیری، ۱۴)

معنی سفارش | فرهنگ جامع زبان فارسی