وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دین deyn [جمع: دیون]
(اسم) ۱. قرض؛ بدهکاری.
ق۵. خدای، تبارک و تعالی، همه بندگان خود را از عذاب قرض و دین فَرَج دهاد (ناصر خسرو۲، ۱۵۶) ║ ق۶. اهل جاهلیّت چون ایشان را بر کسی دینی بودی و آن کس نداشتی، بیامدی و گفتی: مرا مهلتی بده تا در مال زیادت کنم (ابوالفتوح، ۴/۱۰۴) ║ ق۷. اگر به نزدیک مرگ بنده را آزاد کند و او را جز از آن بنده هیچ چیز دیگر نباشد و بر مولایش دینی باشد، اگر قیمت آن مملوک دوچندان باشد که آن دین، آن عتق درست باشد (مختصر نافع، ۲۱۰) ║ ق۸. همه باری کشیدم، گران‌تر از قرض و دین ندیدم (حمدالله مستوفی۲، ۶۳) ║ ق۹. بعضی گفته‌اند که ابولهب چهارهزار درهم در ذمۀ عاص بن هشام بن مغیره داشت و این دین را از ذمۀ عاص اسقاط نموده (میرخواند، ۲/۲۱۷) ║ ق۱۰. ای پسر عقیل، هیچ‌کس مانع اداء دین تو نخواهد شد (خواندمیر۱، ۲/۴۵) ║ ق۱۲. هرچند به امیر اصلان خان مبالغه و الحاح نمودم که وجهی شفقت فرماید که دین خود را ادا سازم، آن بی‌مروت دیناری به من نداد (محمد مروی، ۱/۴۲۰) ║ ق۱۳. سیم آنکه جماعتی از بزرگان خود را به گروگان بسپارید و هم واجب است که ایشان با زن و فرزند به گروگان باشند. چهارم آنکه ۱۴ لک روپیه بر حسب افغانان وزیرمختار بر ذمّت نهاده بود چون او مقتول گشت شما باید دین او را بگذارید (لسان‌الملک سپهر، ۲/۸۰۷) ║ ق۱۴. ده‌هزار دینار از او طلب دارد. آن را به صداق دخترش مقرر سازد که او از دین آزاد گردد (خسروی۱، ۲۲۹) ║ ۱۳۰۵ش. آنچه در جیب داشت درآورده دینِ خود را پرداخت (مشفق۲، ۴۷) ║ ۱۳۳۳ش. تاجر سرای‌دار را خواسته، قیمت شام دو مرتبه را از او پرسید که دین خود را بپردازد (رمضانی، ۷۷)
۲. احساس مسئولیت و تعهد اخلاقی‌ای که کسی در برابر خوبی، خدمت یا کمک دیگری دارد و باید یا می‌خواهد آن را ادا کند.
ق۶. از سنائی به جان میر حسین/ صدهزاران ثناست دایم دَین (سنایی۲، ۲۷۲) ║ ق۷. و از آن جمله آنکه هیچ مسلمان را وعده‌ای نکند که نه آن را به‌وفا رساند. و پیغامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌سلم ـ گفت: ... ای، وعده عطاست؛ ای، در عزیمتِ کریم وفای وعده باشد، پس همچنان بُوَد که رسیده. و گفت ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌سلم: ... ای، وعده وام است؛ چون بگفتی، اِنجازِ آن برای تحقیق راستی و احتراز از دروغ لازم بُوَد و دَیْنی باشد، چه خلف وعده از علامات نفاق است. و گفت (ص): ... ای، سه خصلت است که در منافق باشد: چون سخن گوید دروغ گوید، و چون وعده دهد به وفا نرساند، و چون امین داشته شود خیانت کند. و گفت: ... ای، سه خصلت است که در هر‌که باشد منافق باشد ـ و آن هر سه یاد کرد ـ اگرچه روزه دارد و نماز گزارد (مؤیّد خوارزمی، ۲/۴۳۰) ║ ق۸. شاهزاده … گفت قضای این دین و پاداش این مروت که در‌حق من مبذول داشتی به‌قدر امکان گزارده آید (زنگی بخاری۲، ۲۶) ║ ق۹. دین دان در ذمّت جودش همه حاجات خلق/ کی پسندد جود او در گردن خود عار دین (جامی۲، ۲۶) ║ ق۱۱. سجود درگهش بر جبهه دین است/ به مژگان خاک رُفتن فرضِ عین است (کلیم، ۱۷۱) ║ ق۱۲. سر مگر در ره تیغ تو بیفتد چون گوی/ ورنه از گردنم این دِین ادا نتْوان کرد (حزین، ۲۳۷) ║ ق۱۳. شکر در پیری ادا گردید دین/ جانِ من باشد به قربان حسین (تعزیه، ۲/۸۷) ║ ق۱۴. دوش گفتم به دوستی که بُوَد/ حفظ این آب‌وخاک بر همه دَین (ادیب‌الممالک، ۲/۹۳۱) ║ ۱۳۳۷ش. خود را طوری آماده کند که در برابرِ ارواحِ دلیران و دلاورانِ دوران‌های گذشتۀ ایران ... در اولّین فرصت دینِ خود را به مادر میهن ادا نمایند (پزشکزاد۴، ۷۷) ║ ۱۳۶۳ش. حتی فکر می‌کنم نمی‌توانم این دین را با ماندن پیشِ خواهرم یا برادرم یا با رفتن پیشِ پدرم و ماندن پیشِ او ادا کنم (براهنی۱، ۱/۲۷۱) ║ ۱۳۸۴ش. این چند خط ادای دینی بود به همۀ کسانی که در شکل‌گیری آن هشت صفحة جادویی نقش داشتند (فیلم، ش۳۳۱/۸)