فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

روی‌مال

وضعیت: «در حال ویراستاری»
روی‌مال ‎ruymâl‎ [گونۀ دیگر: رومال]
‌یک‌. (اسم) پارچه‌ای که بدان سر و صورت را پاک و خشک می‌کنند و معمولاً دور گردن و یا روی سر می‌اندازند ؛ روی‌ستره.
ق۵. درویش را ز دنیی فانی‌نصیب چیست؟/ ابریق و روی‌مال و مصلّای نیم‌شب (خواجه عبدالله۱، ۲‏/۵۵۸‏) ║ ق۷. خام آب باید که جامه‌ها و اندام نیک پاک باشد ... و روی‌مالی پاک بر دست گیرد تا کوزه بر آنجا نهد. {نجم‌الدین زرکوب، ق۷} (رسایل جوانمردان، ۲۰۵) ║ ق۸. مرید ... اگر چشم و زبان از ننگِ شیطان برهانیده‌است ... روی‌مال یا دستارچه بر گردن اندازد و هر دو سرِ آن را در پیش بربندد (باخرزی، ۲‏/۳۳‏) ║ ق۹. حضرت امیرغیاث دو درویش را از ملازمان آستانه با روی‌مالی پُر از منقّا پَر و ارّه‌کاردی به سمرقند به پایة سریر سلطنت‌مصیر ... می‌فرستد (اسفزاری، ۱‏/۱۴۳‏) ║ ق۱۰. فرمودند که آوردند و کلوخ‌ها به‌مقدارِ حجم آن استخوان شکستند و در روی‌مالی گره کردند (دوغلات، ۴۳۲) ║ ق۱۱. مرزا سلطان‌محمد روی‌مالی طلب داشت که زخمی که به‌دستش رسیده بود ببندد (مفید بافقی، ۱‏/۲۰۰‏) ║ ق۱۴. طغرا... نیم‌تاجی برسر داشت و معجری بسیار نازک و لطیف برزبَرِ آن افکنده گوش‌وارهای گنجینه را در گوش داشت و روی‌مالی قشنگ دردست گرفته که گاه عرق جبین را با آن می‌سترد (خسروی۱، ۲۶۴) ║ ۱۳۲۷ش. او... ۴ دانه میخ چوبین را با تیشه آورده در چارگوشة جایخواب به زمین زد و دست و پاهای دخترش را با چار رویمال به چارمیخ بسته به دست من سپرد... انه با همین تدبیرِ پدرش کام دل حاصل کردم. دخترهم بعد از ساعتی خاموش ماند (عینی، ۳‏/۳۸۳‏)
‌دو‌. ؟.
ق۶. من گر گُهرم و گر سفالم/ پیرایۀ توست روی‌مالم (نظامی۴، ۲۸) ║ ق۷. شد رنگ‌ِروی خصم شکسته ز گرز تو/ آن بِهْ که بشکنند سرش روی‌مال (؟) را (کمال‌الدین اصفهانی، ۳۸۵)

معنی روی‌مال | فرهنگ جامع زبان فارسی