وضعیت: «در حال ویراستاری»
مسقط الرأس masqatorra’s, -torrâs [املای دیگر: مسقط الراس]
(اسم) شهر و جایی که کسی در آنجا به دنیا آمده است ؛ مسقط الهام ۱؛ مسقط رأس.
ق۶. نجوم آسمان پیش فواید او تیره شد، کفّ خضیب بر چرخ، اشارت هنر به وی می‌کند، فلک خلعت رفعت بر قد او دوخته است، و علم او در انگشت روزگار، انگشتری سعادت شده، در اطراف جهان خیرات او بیشتر از آن است که شرح توان داد علی‌الخصوص در اصفهان و زواره که مسقط‌الرأس اوست، در قدیم بیشتر فضلا از اصفهان و قم و جرباذقان خاسته‌اند (ابوالرجاء۱، ۳۰۸) ║ تو ز اندُه آن طرف به وسواس/ کآن مولد تست و مسقط‌الراس (خاقانی، ۳۲) ║ ق۷. می‌ترسم که اگر از این تربت نقل کنیم،... از مسقط‌الرأس خویش دور شویم و به توهّم سود ده‌چهل رأس‌المال عافیت نیز زیان کنیم (وراوینی، ۱/۴۹۰) ║ ق۸. از ترکستان که مسقط‌الراس و معهد استیناس ایشان بود، به حدود ماوراءالنهر آمدند و آنجا خِیام اقامت به اوتاد معدلت معقود و مربوط گردانید (حسینی یزدی، ۱۶) ║ ایسن‌قتلغ‌نویان... چند گاه در مسقط‌الرأس خویش قطب‌کردار استقرار نموده (منشی کرمانی۱، ۹) ║ ق۹. میرزا سلطان محمد پیوسته هوس تسخیر خراسان که تخت‌گاه حضرت خاقان سعید و مسقط‌الرأس شاه‌زاده بود درخاطر داشت (میرخواند، ۶/۷۶۶) ║ ق۱۰. قاضی‌میرحسین منطقی از اکابر یزد است و مسقط‌الرأسش قصبة میبد است (سام میرزا، ۷۶) ║ ق۱۱. مولاناوجودی... از دارالفضل شیراز است؛ در مسقط‌الرأس خود به سن رشد و تمیز رسیده (فخرالزمانی، ۸۸۰) ║ ق۱۲. در سال هزاروصدوسی‌وشش هجری که کلک واسطی‌تبار نبّار نثّار نثره‌نثار به تاریخش «دولت ایل جلیل افشار» رقم زد از «دره‌جز» مِن مَحال باورد که مسقط‌الرّاس آن سرور زمن، و ذات بی‌همالش همیشه در آن نزهت‌سرا صدر انجمن و سرو آن چمن می‌بود (مهدی استرآبادی، ۱۷۶) ║ ق۱۳. ایضاً مؤلّف کتاب گوید که: برایم حکایت نمود والدم، که روزی در جنگل تنکابن که قریب به مسقط‌الرّأس من بود، سیر می‌کردم (تنکابنی، ۳۳۳) ║ ق۱۴. امروز شاه به هزاوه تشریف می‌برند که سه فرسخی شهر و مسقط‌الرأس میرزاابوالقاسم قائم‌مقام معروف وزیر محمدشاه و میرزاتقی‌خان امیرنظام است (اعتمادالسلطنه۱، ۸۱۷) ║ ۱۳۰۸ش. مجدداً سیل اشک را جاری ساخته و مادر‌و‌پدر و نام‌زد و دوستان و مسقط‌الرأس خود را به‌یاد آورده و آهسته‌آهسته مشغول زمزمه کردن و ناله نمودن شدم (ربیع انصاری، ۶۰) ║ ۱۳۲۹ش. حقیر علی قلی پسر رضا قلی خان امیرالشعراء صاحب تذکرۀ مجمع‌الفصحاء و لغت انجمن آراء ناصری و مصنفات دیگر که در تألیفات خود آنها را اشاره نموده است اعلی‌الله‌مقامه مسقط‌الرأس حقیر در شهر شیراز در سنۀ یک‌هزارو‌دویست‌و‌چهل‌و‌پنج اتفاق افتاده (مخبرالسلطنه، ۶۲) ║ ۱۳۶۴ش. شاه‌زاده‌خانم میتانی مثل سایر زن‌های مسقط‌الرأس خود رنگی روشن داشت (منصوری، ۲/۵۷۷) ║ ۱۳۷۶ش. بعضی‌از قصه های نویسندگان ایرانی که با اثرپذیری از راه‌ورسم زندگی در مناطق خاصی از ایران و مسائل فرهنگی خاص آن مناطق نوشته شده، درواقع نشاندهندة وابستگی نویسنده به آن منطقه و مسقط‌الرأس خود است (کیان، ش۳۸/۷۲)