وضعیت: «در حال ویراستاری»
سقطه saqte [گونۀ دیگر: سقطت]
(اسم) ۱. (در مورد انسان و جانور) افتادن آن از جایی بالاتر به جایی پایین‌تر و برخورد کردن آن به زمین به گونه‌ای که موجب آسیب دیدن آن شود.
ق۶. عضد به قابوس نوشت که شنیدم که فلان روز با غلامی در گرمابه شدی و آن غلام ترا تمکین نکرد و ترا سقطه‌ای افتاد و ازپای درآمدی (ابوحامد کرمانی، ۱۱۹) ║ ق۷. شکاردوست... هنگام دوانیدن اسب بر پی صید از عثرة اسب و سقطة خویش، که در مظنة هلاک است، دراندیشد (وراوینی، ۱/۱۴۱) ║ ق۸. انف منقسم است به دو قسم... و فاصل میان این دو قسم غضروف است جهت آنکه فاصل دراین موضع می‌باید که جرمی رقیق باشد و آن جرم رقیق... اگر غشاء بود به‌واسطۀ نرمی در حالت ضربه و سقطه دعامۀ این دو استخوان بینی نتواند شد (ابوالمجد بیضاوی، ۹۳) ║ ق۹. شاهزاده‌ای که مانند او شهسواری دررویِ زمین کم افتد، به سروگردن بر زمین افتاد و ازشدّتِ آن سقطه، زمانی نیک ازخود برفت (شرف‌الدین یزدی، ۲/۹۹۱) ║ ق۱۰. رودنگ... بدن را از هر اثری که بود پاک کند و یک درم یا دو درم جهت سقطه یعنی افتادن و ضربه یعنی لت خوردن نافع بود (قاسم هروی۱، ۱۵۹) ║ ق۱۱. شیخ معین... را دروقتِ ملازمت از ضعفِ پیری و فتور در قوا سقطه در دربار واقع شد (بداؤنی، ۳/۹۴) ║ ق۱۲. اندر بیان آنکه سزاوار به اخراج دم کدام مردم‌اند بدانند که سزاوار به این کار سه کس‌اند... آنکه از خوف مرضی و آفتی حکم به فصد وی کرده شود بی‌آن‌که کثرت خون و تغیر آن ملحوظ باشد. و مثال وی کسی است که او را ضربه یا سقطه رسد و بنابر احتیاط او را فصد کنند تا از حدوث ورم ایمن ماند (ارزانی، ۳/۱۰۲۱) ║ ق۱۳. در شکارگاه از اسب بر زمین افتاده از این سقطه اختلال کلی در دماغ او پدید آمد، لهذا امیرتیمور آن ایالت را به میرزا عمربن میرانشاه تفویض کرد (اعتمادالسلطنه۵، ۱/۶۳۷)
۲. خطا و اشتباه در سخن و گفتار و نوشته.
ق۶. و گفت ـ علیه‌السلام: مر عمّار پسر یاسر را، و به‌درستی که شنید از او که وامی‌گردانید سخن را وا مغیره پسر شعبه [و مجادله می‌کرد با او در] سخنی: دست بدار ای عمّار از او، به‌درستی که او فرانگرفت از دین مگر آنچه که نزدیک شود به آن به دنیا، و بر قصدی است که لبس کرد بر نفس خود تا گردانَد شبهه‌ها را عذرگوینده وا سقطه‌هاء او (ترجمۀ نهج البلاغه، ۲/۵۸۳) ║ ق۷. شرف‌الملک... اگر یک سطر به پارسی نوشتی از چند گونه سقطه و زلل خالی نبودی (سیرت جلالالدین، ۲۶۳)