فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

اتابیک

وضعیت: «تأییدشده»
اتابیک ‎atâbeyk‎ [گونۀ دیگرِ اتابک؛ جمع: اتابیکان]
۱. ⇐ اتابک‏۱.
ق۹. اولاد سلاطین سلجوقی آن جماعت را اتابک می‌خوانده‌اند، یعنی اتابیک (میرخواند، ۴‏/۶۲۴‏) ║ ق۱۰. آن ملک‌زادگان از امیرانی که مربی ایشان بودند به اتابک، یعنی اتابیک، تعبیر می‌کردند (خواندمیر۱، ۲‏/۵۵۱‏) ║ ق۱۳. ایلوکه ... به ‌فرمان چنگیز خان به رتبۀ اتابیکی اوکتای قاآن سربلند و ارجمند گشته. و اتابیک به معنی لـله باشد (دنبلی، ۳۱) ║ ق۱۴. اسم سلطنت را بر سلطان محمود، پسر شش‌ماهۀ شاه که ولیعهد بود و مرا اتابیک او قرار داده بودند، می‌گذاشتم (اعتمادالسلطنه۳، ۳۶)
۲. ⇐ اتابک‏۴.
ق۱۴. گوشش پی فرمان شه و رای اتابیک / قصدش سوی شرع و روش احمد مختار (ادیب‌الممالک، ۲‏/۲۵۶‏) ║ اتابیک که به دربار می‌رفت ... ملتفت شد که دیگر نمی‌تواند این مقام را حفظ کند (سیّاح، ۵۳۲)
۳. ⇐ اتابک‏۲.
۱۳۳۰ش. هم اتابیکان به ملک فارس چتر افراشتند / آل‌کرت آنگه هرات و غور در کف داشتند (بهار، ۱‏/۷۲‏)
اتابیک اعظم
⇅ اتابک اعظم.
ق۱۴. این بزرگ‌نامۀ نامی و تألیف منیف گرامی به بهترین وجهی طبع و منتشر گشته و از لحاظ نظر آفتاب‌اثر اعلی و اتابیک اعظم گذشته ... می‌توان گفت گنجی شایگان است (تربیت، ۲‏/۸۸۷‏) ║ ۱۳۳۴ش. در مشرق تهران ... باغ بزرگ مسکونی سلطان عبدالحمید میرزا عین‌الدوله بود که در اواخر دورۀ مظفرالدین‌ شاه صدراعظم و اتابیک اعظم شد (نفیسی۱، ۴۹۸)

معنی اتابیک | فرهنگ جامع زبان فارسی