وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
شنجار šanjâr [گونۀ دیگر: شنقار، شنگار، شنگال]
(اسم) (گیاه‌شناسی کهن) گیاهی با برگ‌هایی شبیه به برگ کاهو، دارای پرزهای خشن، سیاه‌رنگ، با ریشه‌ای تقریباً ضخیم دارای ماده‌ای به رنگ قرمز تیره که در رنگرزی از آن استفاده می‌شده است. این گیاه انواع مختلف و کاربردهای دارویی داشته است ؛ اروسا؛ اروسه۲؛ انخوسا؛ خس‌الحمار؛ شنقار؛ شنگار؛ شنگال؛ هوجویه.
ق۶. شنجار، خس‌الحمار است (جرجانی۱، ۷۴۴) ║ ق۷. شنجار نیک سودمند است مر دردِ گوش را و او را شنجار و شنغار گویند و او به خس‌الحمار تعریف کرده‌است به لغت عرب (ابوبکر کاسانی، ۱/۴۹) ║ ق۸. ابوخلسا انجوساست و خس‌الحمار ... و کاهوخر نیز گویند، این جمله اسم شنجار است و به پارسی شنگار گویند (حاج زین‌العطّار۱، ۱۰) ║ ق۱۱. شنجار، به جیم و به گاف و به قاف، ابوخلسا است (حکیم مؤمن، ۱۶۸) ║ ق۱۲. در لفظ شنگار {متن: شنکار} سه لغت دیگر هم مضبوط است: یکی شنجار، یعنی جیم به جای گاف {متن: کاف} کنند؛ دوم شنقار، یعنی قاف عوض گاف {متن: کاف} کنند؛ سوم شنگال، یعنی لام موضع راء کنند (ارزانی، ۳/۹۲۹) ║ ق۱۳. آنچه در قُلاع کهنه و بلغمی معمول و مجرب است این است که کتهه سفید طباشیر ... همه را کوفته، بیخته، بر زبان بپاشند ... و گویند زراوند مدحرج ... نیز مجرّب است ... و کذا قرنفل کوفته در آب عنب‌الثعلب جوشانیده و ضماد شنجار و یا مازو به عسل ... در کوزه مطین سوخته سائیده هر واحد نافع است (اعظم خان، ۲/۱۴)