فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

درز

وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
درز ‎darz‎
(اسم) محل اتصال دو قطعه چوب، روکش، تخته چندلا و مانند آنها در مصنوعات چوبی یا دو قسمت از یک سازه چوبی که هنگام بسته بودن در کنار هم قرار می‌گیرد و منفذ، شکاف معمولاً باریکی بین آن دو است.
ق۱۳. نفت از درز تخته‌ها می‌ریخت. در و دیوار تمام نفت بود. آن‌چه، از مجرایی که ساخته بودند به انبار می‌رفت به‌کار می‌آمد و آن‌چه که به زمین می‌رخت یک نهر جاری بود که به خاک مخلوط است و تلف می‌شد (فرهاد میرزا، ۳۱۵) ║ ق۱۴. هوای سرد از درز در و پنجره داخل می‌شود تا قائم‌مقام هوای گرمی شود که به‌واسطۀ آتش صعود کرده (تربیت، ۱‏/۲۸۳‏) ║ ۱۳۱۶ش. علی بی توجّه به گفتار آنان پیش رفت و گوش خود را به در خانة قارون گذاشت و پس‌از آن‌که قدری از لای درز در داخل نگریست بازگشت و گفت: چیزی جز ظلمت پیدا نیست (مؤتمن، ۸۷۹) ║ ۱۳۴۷ش. پسرک بزرگتر با کنجکاوی دولا شد و از لای درز در نگاه کرد. چراغی بالای بخاری کورسو می‌زد و نور ضعیف و کم​رنگش اتاق را به تاریکی سپرده بود (میرصادقی۱۰، ۵۶) ║ ۱۳۷۷ش. مه‌تاب که از درز تخته‌های پنجره سرک می‌کشد دوتا خطِ سفید درجة وکیل‌دومی سردوشی‌ها را به‌تردید لمس می‌کند (شاملو۱، ۱‏/۸۷‏) ║ ۱۳۸۲ش. ملکی از درز در دیده‌بود که خانم کوچک درنهایتِ وقار سنجاق از سرش باز کرده و شروع کرده به خراشیدن دیوار پستو، و بعد هم شروع کرده به خوردن خاک. با کمال متانت هم کاه‌ها را مثل هستۀ زردآلو از دهانش بیرون می‌آورده و می‌گذاشته توی پیش‌دستی (کریمی، ۱۸۵)