سمعاًوطاعةً

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سمعاًوطاعةً ‎sam’anvatâ’tan‎ [گونۀ دیگر: سمعاًوطاعه؛ املای دیگر: سمعاًوطاعتاً؛ صورت مشابه: سمعاًطاعةً]
‌یک‌. (شبه‌جمله) (در موقعیتی که درخواست یا فرمانی طرح شده، برای ابراز اطاعت و پذیرش گفته می‌شود) می‌شنوم و اطاعت می‌کنم ؛ بالسّمع‌والطّاعة ‏۱؛ سمع‌وطاعت؛ سمعاًوطوعاً‏۲.
ق۴. چون موسی نان بخورد، پیغام خدای عزّوجلّ با هارون بگزارد. هارون گفت: سمعاً و طاعةً (بلعمی۲، ۱‏/۲۹۱‏) ║ ق۵. من حاجت خویش بگفتم گفت سمعاً و طاعةً؛ چون اندر سرای خلیفه شد هیچ شغل نگزارد تا مرا پیش خواند وسه حاجت که داشتم روا گردانید (اخبار برامکه، ۲۷) ║ ق۶. تو را کاروانی طعام اندررسید، اگر صواب بینی به ما فروش تا خلق را فراخی باشد. گفت: سمعاً و طاعةً (بستان العارفین، ۲۶۳) ║ ق۷. عبداللّه‌ عباس گفت سمعاً‌ و طاعةً، هرچه می‌فرمایی آن را مطیع و منقادم (عوفی۳، ۸۶) ║ ق۸. اگر به خدمت قیام نمایی هرآینه منظورِنظر عنایت ما گردی و تمامت ممالک خراسان به تو ارزانی داریم. مَلِک گفت: سمعاً و طاعة (رشیدالدین فضل​الله۱۳، ۲‏/۱۰۷۸‏) ║ ق۹. بعد از زمانی قلیل ندای رب جلیل را شنیده و لبیک سمعاً و طاعةً گفته، از دنیای فانی رحلت کرد و ودیعت حیات به مقتضی اجل سپرد (میرخواند، ۱‏/۹۴‏) ║ ق۱۰. گفتم سمعاً و طاعة، جاه و منصب بل تمامی موروث و مکتسب مشترک است (خواندمیر۱، ۲‏/۴۶۲‏) ║ ق۱۳. نوشته‌ بودید که در فرستادن سوار اولیای دولت را مجبور مکن، سمعاً و طاعةً (فرّخ خان، ۴‏/۱۳‏) ║ ق۱۴. جواب این سؤال مقدّر را غیراز سمعاً‌ و طاعةً چیزی نمی‌دانم (تربیت، ۲‏/۱۰۹۵‏) ║ ۱۳۰۷ش. یک ربع ساعت فرمان‌بردار من باشید و حرفم را بشنوید، گفتند سمعاًوطاعة (آقا نجفی، ۶۵۴) ║ ۱۳۳۳ش. ارادهٔ شما این است که من داستانی بگویم، سمعاً و طاعةً (مینوی۱، ۸۴)
‌دو‌. (قید) با حالت پذیرش و اطاعت و بی‌آنکه مخالفت و انکاری در میان باشد ؛ بالسّمع‌والطّاعة ‏۲؛ به‌سمع‌وطاعت؛ سمعاًوطوعاً‏۱.
ق۵. بروید خبر با عرب برید که اگر سمعاً و طاعةً زکات و همه شرایع اسلام درپذیرید هم‌چنان که در وقت رسول وگرنه آمدم به قتال شما (سورآبادی۱، ۱‏/۵۷۸‏) ║ ق۷. فتوت آن است که پاکی و پاک‌دامنی پیشه گیرد و امر حق را میان بسته دارد و قدم از جادۀ‌ شریعت و طریقت و حقیقت نگرداند، فرمودهٔ امر حق را سمعاً و طاعةً گردن بنهد (عمر سهرودی، رسایل جوانمردان، ۱۱۶) ║ ق۸. ای پدر!... از مور مهتر سلیمان یاد آر که با چندان عظمت ملکت و بسطت دولت که او را بود، موری ضعیفی، چندان مواعظ و نصایح ارزانی داشت که دروصف نتوان آورد؛ و سلیمان پیغامبر، هریک را سمعاً و طاعةً بشنود؛ و بروفاق آن عمل فرمود (ثغری، ۲۷۴) ║ ق۱۱. مشفوعٌ‌ عنه خود شرمنده شده و خجلت‌زده در پای او می‌افتاد و حاجت آن فقیر را سمعاً و طاعةً برمی‌آورد (بداؤنی، ۳‏/۹‏)