فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابعاد

وضعیت: «تأییدشده»
ابعاد ‎eb’âd‎ [<عربی>]
(اسم) (معمولاً با حرف اضافۀ از) دور کردن ؛ متضاد: ادنا(ء)‎(ednâ(’))‎.
ق۵. چون بداند که مقرب اوست از بهر آنکه قرب حق کرامت است و بُعد حق اهانت. پس تقریب اکرام است و ابعاد اهانت (مستملی، ۴‏/۱۵۳۵‏) ║ ق۶. نابغه از ارعاد و ابراق و ابعاد و احراق بازرَست و به اسعاد و اشراق حضرت بوالقابوس بهره‌مند گشت (خاقانی۲، ۱۴۴) ║ ق۷. قصد ابعاد پادشاه و اطراد او از ملک تقدیم داشتند (محمد ملطیوی، ۴۴) ║ ق۸. علم سه گونه است؛ یکی علم توحید...، دوم علم معرفت کار خدای از اعدام و ایجاد و تقریب و ابعاد و اماتت و احیا و حشر و نشر و ثواب و عِقاب و غیر آن (عزالدین کاشانی، ۵۶) ║ ق۱۰. هرکس... مشغول به دعای اکمال دُوَل و ابعاد خلل، اشتغال نموده (دوغلات، ۵۰۳) ║ ق۱۳. سرحدداران ما ... الجائاً به‌ مقام ابعاد آن‌ها از خاک دولت متبوعۀ خود خواهند برآمد (فرّخ‌ خان، ۳‏/۱۳۲‏)
ابعاد کردن
↑ ابعاد.
ق۸. چون فلان طایفه از مدتی باز در فلان موضع نزدیک اخلاط ساکن‌اند، و لایزال به تمرد و سرکشی متمسک ... امرا و حکام ... ایشان را از آن موضع ابعاد و اخراج کنند (ابن هندوشاه۱، ۲‏/۳۳۴‏) ║ ق۹. روزگار به نکبات متواتر آن میوه‌فروش را از وطن ابعاد کرد (عقیلی، ۷۲)

معنی ابعاد | فرهنگ جامع زبان فارسی