فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابواب‌جمعی

وضعیت: «تأییدشده»
ابواب‌جمعی ‎abvâbjam’i‎ [<← ابواب‌جمع + -ی (سازندۀ صفت/ قید)>]
‌یک‌. (اسم) ۱. مجمو‌عه افرادی که تحت نظارت، سرپرستی یا فرماندهی کسی هستند.
ق۱۳. صمصام‌ خان چراغعلی‌ خان و حسین‌پاشا خان با ابواب‌جمعی خودشان ارگ را گرفته‌اند (امیر کبیر، ۱۹۸) ║ فرمان‌ها به جوانان خراسان فرستاد که بیست‌وهشت‌هزار نفر مرد جنگی از ابواب‌جمعی خراسان با ایشان اتفاق نمایند (رستم‌ الحکما، ۱۲۶) ║ با ابواب‌جمعی خود شتابان، یک روز پیش‌ از ورود اردو، به ایروان رسیدم (میرزا حبیب۱، ۳۴۳) ║ ۱۳۴۰ش. قرار است به‌زودی جزو ابواب‌جمعی مردان نیکی امثال حضرت وزیر اعظم و شخص شخیص کلانتر بشوید (آل‌احمد۱۳، ۱۰۲) ║ ۱۳۶۹ش. از همان‌ وقت ... ابواب‌جمعی اسوارانش به ما چهار نفر تنزل یافته ‌بود (بدیعی، ۲۹) ║ ۱۳۷۸ش. بنای کار خودش را بر تأیید موضع دادستان ... قرار داده و بر یافته‌های ابواب‌جمعی خود و بر اساس نظر هیئت‌منصفۀ فرمایشی حکم صادر می‌نماید (عبدالله نوری، ۳۱۹)
۲. (دیوانی) درآمدهای حاصل از گرفتن مالیات.
ق۱۳. سیصدهزار تومان از بقایای ابواب‌جمعی خزینه‌دار که در نزد مؤدیان مانده و مطالبه می‌کردند، حکم به بخشش و بذل آن شد (رضاقلی خان، ۸‏/۴۷۲‏) ║ ق۱۴. شمس‌الدوله قبول کرد و از دفتر فارس صورت معاملۀ املاک و ابواب‌جمعی خواجه را خواست (خسروی۳، ۱۸۶)
۳. مجموعۀ امکانات و دارایی‌هایی که در اختیار کسی قرار دارد و باید در قبال آن‌ها پاسخگو باشد.
۱۳۵۸ش. فوراً ابواب‌جمعی فلانی را تحویل گرفته و سریعاً و با قاطعیت و به نحو احسن تصفیه را در دفاتر مربوطه آغاز کرده به انجام رسانید (کلباسی، ۶۶) ║ ۱۳۷۱ش. فروشنده تحصیلدار اوقاف مسجد بوده که انگورستانی جزء ابواب‌جمعی‌اش بوده که می‌دیده اگر انگورهای آن را شراب کرده بفروشد عواید بیشتری به موقوفه می‌رسد (شهری۱، ۲‏/۳۰۸‏) ║ ۱۳۷۷ش. امین اموال مأموری است که ... کالاهای تحت ابواب‌جمعی خود را بر اساس ... آیین‌نامۀ اموال دولتی و سایر مقررات مربوط به عهده خواهد داشت (ناشناس: کتاب ماه کلیات، ش۴و۵‏/۱۵‏)
‌دو‌. (صفت) (درمورد گروهی، جایی یا چیزی) تحت نظارت، سرپرستی یا فرماندهی کسی.
ق۱۳. اهالی بستک و جهانگیریه به جماعت وهابی ساکنِ بر متوسل شدند، صادق ‌خان با قشون ابواب‌جمعی خود در‌ حوالی بحرین و قطیف با آن‌ها اقدام به مقابلت و مقاتلت کرد (اعتمادالسلطنه۲، ۳‏/۱۴۹۶‏) ║ بعد از قضیۀ وفات نواب... ولایات ابواب‌جمعی او، کلاً از خوزستان و لرستان و کرمانشاهان، به ولد ارجمندش نواب حشمت‌الدوله محمدحسین میرزا محول گشت و چندی کار آن ولایات با نظمی کامل گذشت (خاوری، ۲‏/۷۳۳‏)
ابواب‌جمعی فرمودن
(با حرف اضافۀ به) مقرّر کردن و تعیین کردن مالیات حاصل از چیزی به نام کسی یا آن را تحت اختیار او قرار دادن.
ق۱۴. به شاه پیشنهاد نمودند: محمره را باید از ادارات حضرت والا ظل‌السلطان موضوع نمایند که نتوانند اسباب‌چینی بفرمایند. همین مالیات حالیه را به یکی ابواب‌جمعی بفرمایند (عریضۀ وکلای مجلس: آدمیّت – ناطق، ۳۴۹)

معنی ابواب‌جمعی | فرهنگ جامع زبان فارسی