دیون

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دیون ‎doyun, du-‎ [جمعِ دین]
جمعِ دین‏۱.
ق۶. چون مرد را وفات رسد، ابتدا به تکفین و تجهیز او کنند از صُلب مالش، آنگه به قضای دیون اگر بر او وامی باشد (ابوالفتوح، ۵‏/۲۶۹‏) ║ ق۷. (پدرم) مرا به قضای دیون وصیّت کرده‌بود و فرموده که آنچه از ادای حقوق غُرَما فاضل آید سرمایه سازم و بر ملازمت بازار مداومت نمایم (دهستانی، ۳‏/۱۳۵۶‏) ║ ق۸. چون ... مهارت او در کتابت شروط و حجج دیون و مبایعات و صکوک املاک و قبالات معاملات به حد کمال رسیده ...، در این وقت راز کتابت دارالقضاء ممالک به حسن درایت و یمن دیانت او تفویض رفت (ابن هندوشاه۱، ۲‏/۲۳۷‏) ║ ق۹. اگر مرا قروض و دیون و مؤونت تبع و متعلقان مانع نیامدی، ... به مدینه می‌رفتم (میرخواند، ۲‏/۲۶۵‏) ║ ق۱۰. یکی از شرایط صلح آن بود که پنج هزارهزار درم که در بیت‌المال کوفه موجود بود، معاویه از امام حسن طلب ندارد تا از آن وجه دیون خود را ادا نماید (خواندمیر۱، ۲‏/۲۵‏) ║ ق۱۱. یک‌ مرتبه هفتصد تومان عراقی عوض قرض او از خزانة عامره شفقت شده و او را از دیون مسلمین سبک‌بار گردانیدند (اسکندر بیک، ۱‏/۲۳۸‏) ║ ق۱۲. حکیم اَرِسطاطالیس تقسیم عدالت بر سه قسم نمود ... سیُم آنچه قیام به جهت ادای حقوق اسلاف باشد، مثل ادای دیون و تنفیذ وصایای ایشان و امثال آن (شیرعلی لودی، ۲۶۷) ║ ق۱۳. پس به سوی بحرین مراجعت نمودم و کار بر من تنگ شد و دیون من بسیار گردید و این بعد از استیلای افاغنه بود به دیار عجم (تنکابنی، ۳۳۷) ║ ق۱۴. بار اندوه و اَلَم کمرش را شکسته و قروض و دیون دل او را آزرده و خسته ساخته‌بود (آقاخان کرمانی، ۳۰) ║ ۱۳۱۲ش. طلب حاجی محمدحسین جزو دیون دولتی محسوب شده و فعلاً محلی در بودجه برای تأدیة آن موجود نیست (حجازی۲، ۱۳۰) ║ ۱۳۴۰ش. نیابت حج واجب بر میت مانند سایر دیون مالی است که بر ارث مقدّم است، یعنی اوّل باید بدهی‌اش را پرداخت آنگاه اگر چیزی باقی ماند، بین ورثه تقسیم کرد (دستغیب، ۲‏/۳۲۰‏) ║ ۱۳۸۲ش. وام‌داران اغلب از عهدة تأدیة به‌موقعِ دیونِ خود برنمی‌آمدند، و مالِ گروی حلالِ آشیخ رضا می‌شد (جعفری، ۱‏/۴۰۶‏)