فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سبق‌اللسان

وضعیت: «در حال تأیید»
سبق‌اللسان ‎sabqollesân, sabaqollesan‎
(اسم) اشتباه لفظی، خطای زبانی ؛ سبق زبان؛ سبق لسان.
ق۶. اگر کسی تنها نماز کند، باید که این دو سورت بخواند که ما بگفتیم ... اگر سورتی جز‌ از این دو سورت سبق‌اللسان افتد، وی را بخواند (نهایه، ۱‏/۱۱۸‏) ║ ق۷. چه لطف است اینکه فرمودی مگر سبق‌اللسان بودت/ چه حرف است اینکه آوردی مگر سهوالقلم کردی (سعدی۳، ۴۵۵) ║ ق۸. یکایک نهادند در وی زبان/ که سهوالقلم بود و سبق‌اللسان (عضد یزدی، ۱۵۰) ║ ق۹. سرفرازا در این قصیده اگر/ رفت سبق‌اللسان و سهو قلم ـ درگذار این خطا ز روی صواب/ درگذر زین کمی به لطف و کرم (بدر شیروانی، ۶۲) ║ ۱۳۵۳ش. اگر بگوید حقی بر زید ندارم بعد بگوید ... فراموش کرده‌ام یا ازروی سبق‌اللسان گفته‌ام، مسموع است (مردوخ، ۲‏/۱۷۲‏) ║ ۱۳۶۶ش. در آن مقاله، استاد باستانی پاریزی سبق‌اللسان و سهم‌القلم‌های خود را در نوشته‌های زیبا و پرمحتوای خود تصحیح کرده بودند (رضا انزابی‌نژاد: کیهان فرهنگی، ش۴۸‏/۴۰‏) ║ ۱۳۹۱ش. البته قدما عکس این را هم توجیه کرده‌اند ... به گمانم این توصیهٔ آن‌ها جنبهٔ اخلاقی دارد و مرادشان این است جلوی طغیان زبان و به قول خودشان سبق‌اللسان را بگیرند (بهاءالدین خرمشاهی: بخارا، ش۸۹-۹۰‏/۳۵۵‏)

معنی سبق‌اللسان | فرهنگ جامع زبان فارسی