فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

دلیل‌تراشی

وضعیت: «در حال تأیید»
دلیل‌تراشی ‎daliltarâši‎
(اسم) یافتن بهانه و علت برای تایید یا رد چیزی یا امری.
ق۱۴. آن حکیم گم‌راه از حرص خود، به‌نیرویِ سفسطه و دلیل‌تراشی، نخستین سبب اشیا را انکار می‌نمود (آقاخان کرمانی، ۶۹) ║ ۱۳۵۰ش. باورکردنی نبود. من، این دوستم را به‌عنوانِ ره‌بَر خودم قبول دارم... ولی این‌جا گمانم... هوشِ سرشارش از ترس شکنجه پیِ دلیل‌تراشی می‌رفت (به‌آذین۴، ۱۵۴) ║ ۱۳۶۲ش. ادعایِ نیکسون دائربر این‌که جنگِ ویتنام یکی از نوع‌دوستانه‌ترین اقدامات... بوده‌است، نمونة بارزی از دلیل‌تراشی‌هایِ دیوانه‌وارِ حکومتِ آمریکا بود (باستانی، ۱‏/۱۰‏) ║ ۱۳۸۰ش. اگر به تصور مردم سطحی و کوتاه‌نظر افتخار به امثالِ... کهنه‌پرستی است در احوال هم‌سایگان ما بنگردند و ببینند ایشان چه‌گونه با تاریخ‌سازی و دلیل‌تراشی همین بزرگان را به‌خود می‌بندند. {جمع‌آوری نسخه‌های خطی، عباس اقبال آشتیانی} (نامۀ بهارستان، ش۴‏/۷‏)

معنی دلیل‌تراشی | فرهنگ جامع زبان فارسی