اتقن

وضعیت: «تأییدشده»
اتقن ‎atqan‎ [صورت تفضیلی و عالیِ متقن؛ <عربی>؛ (در عربی صورت تفضیلی و عالی تَقِن است.)]
‌یک‌. (صفت) ۱. (درمورد چیزی یا کسی) که درست‌تر و دقیق‌تر از دیگری است و کمتر می‌توان به آن اشکال گرفت.
ق۱۱. زبان ناطقه در توصیف کمالات ایشان ابکم و الکن و عدم اندراج اسامی ایشان در این مختصر امتن و اتقن است (ملا محمدعلی: ارمغان، ش۱۷۱‏/۵۲۷‏) ║ ق۱۳. چون جزایر خالدات معلوم نیست، لهذا رصدخانۀ گرینیچ بالفعل اتقن از همۀ مبادی است که برای مبدأ طول معیّن شده‌است (فرهاد میرزا، ۳۳۹) ║ ۱۳۴۷ش. بدیهی است که مسخِّر هر امری از مسخَّر احکم و اتقن و اعلم است (محمدکاظم عصار: معارف اسلامی (سازمان اوقاف)، ش۶‏/۱۳‏) ║ ۱۳۷۰ش. اما اختلاف اسم و مردد بودن آن مابین محمد و عبدالله محتاج به تحقیق زاید بوده، اگرچه قول ذریعه اتقن و اقرب به صحت است (احمد تویسرکانی: مجلهٔ دانشکدة ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه اصفهان)، ش۲‏/۱۶۵‏)
۲. (درمورد چیزی) محکم‌تر و استوارتر از چیز دیگر.
ق۱۳. چهار برج زنند از چهار سوی حصار / هزار بار ز نُه بارۀ سپهر اتقن (قاآنی، ۶۱۰)
۳. (درمورد روشی) درست‌تر و دقیق‌تر از روش‌های دیگر.
ق۱۴. مکتوبی که مانند یکی از این مکاتیب باشد در وجازت و حسن عبارت و ادای مطالب عالیه بی تکلف و تصنع به احسن وجهی و اتقن طوری دیده نشده (حبیب‌الله کاشانی: آینۀ پژوهش، ش۹۶‏/۴۶‏)
۴. (درمورد کسی) که گفته‌های او درست‌تر و دقیق‌تر از گفته‌های دیگران است.
۱۳۳۲ش. اصمعی ... از اکابر ادبای عرب است که در شعر، فنون، ادب، نحو، لغت، اخبار و نوادر اتقن و احفظ و اعلم و اقدم ... بوده‌است (مدرّس تبریزی، ۱‏/۱۴۴‏)
‌دو‌. (اسم) ۱. چیزی که متناسب‌تر و خوش‌ترکیب‌تر از دیگر چیزها است.
ق۱۲. بدن او اشرف ابدان و ترکیب او اجمع و اتقن و احکم ابدان کل موجودات است (عقیلی خراسانی۱، ۱‏/۱۰‏)
۲. ⇅ اتقن‏‌یک‌. ۱.
۱۳۱۸ش. اکمل و اتقن حواشی حاشیهٔ علامه سید شریف جرجانی است (محمدطاهر طبرسی: فرهنگ ایران زمین، ش۲۰‏/۴۵‏)