وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
سقایی saq(q)âyi [املای دیگر: سقائی؛ فعل همایند: کردن، نمودن؛ (با رسم‌الخط «سقائی» هم به کار می‌رود)]
یک. (اسم) حمل آب در مشک و ظرف‌های مخصوص، توزیع و فروختن آن به مشتری یا دادن آب نوشیدنی به تشنگان معمولاً در مراسم مذهبی اسلامی و شیعی به‌ویژه روز تاسوعا و عاشورا بدون دریافت مزد یا آب‌پاشی معابر و خاموش کردن آتش در آتش‌سوزی‌ها.
ق۴. طالوت ... سقایی کردی و آب به خانۀ مردمان بردی (تفسیر طبری، ۱/۱۵۲) ║ ق۵. هرکه سوی جوی و چشمه راه نداند/ بیهده باشدْش کرد قصد سقائی (ناصر خسرو۱، ۱/۹۱) ║ ق۶. گر درخور خدمتت نباشیم/ سقایی راه را بشاییم (سنایی۱، ۹۴۶) ║ ق۷. دختر ... گفت: خرکی دارم سقایی کند و گاهی گندم به آسیاب برد و هیزم کشد. از اجرت آن چیزی به من رسد (شمس تبریزی، ۱/۱۵۸) ║ امروز سماع است و مدام است و سقایی/ گردان شده بر جمع قدح‌های عطایی (مولوی۱، ۶/۱۴) ║ ق۸. خدمت رباط چند چیز است ... از بازار حوائج خریدن و به رباط آوردن و سقایی کردن (باخرزی، ۲/۱۷۵) ║ ق۹. وقتی نظر او به دبیری افتاد که سقایی می‌کرد و مشکی بر پشت نهاده، می‌گردانید او را بر حال دبیر رقت آمده پیش خود خواند (عقیلی، ۷۷) ║ ق۱۰. نوری تبریزی در تابستان سقایی می‌کند و در زمستان عسل‌فروشی. اشعار بسیار یاد دارد و مردم شهر به‌واسطۀ این با او خوش دارند (سام میرزا، ۲۵۴) ║ ق۱۱. شیخ کپور ... در ابتدای حال سپاه‌گری می‌کرد به‌یک‌بار ترک نوکری کرده به سقایی مشغول شد (بداؤنی، ۳/۴۰) ║ ق۱۲. صدف پر کرده از آب گهر پیمانۀ خود را/ به‌گرد روضه‌ات هر روز آید بهر سقایی (سیّدا، ۱) ║ ق۱۳. قاطرچی ... گفت: ... از پول سقایی یک قطار قاطر خریدم (میرزا حبیب۱، ۱۰۸) ║ ابر سقایی نمود، باد فراشی کرده، معرکۀ کارزار را چون دل صدیقان روشن و نمایان گردانید (هفت لشکر، ۱۹۲) ║ ق۱۴. امین‌السلطان ... طبیعت مبارک را طوری پست کرد مشابه با حالت و عادت قاطرچی و سقایی خودش، که پناه‌برخدا، برای یک دینار این پادشاه عادل باذل را قاتل و جاعل کرد (اعتمادالسلطنه۱، ۷۸) ║ ۱۳۳۴ش. نذر دیگر که باز خیلی معمول بود، سقایی بود. یعنی در روزهای عزاداری کشکولی با خود داشتند و به یاد تشنه‌لبان ... آب به مردم بدهد و در تابستان مخصوصاً ثواب آب یخ بیش‌تر بود (نفیسی۱، ۵۵۱) ║ ۱۳۶۸ش. من همان‌طور که می‌دانی در شرکت ایران‌زر در جاده‌ها برای کارگرها سقایی میکردم (درویشیان۱، ۳/۱۳۷۵) ║ ۱۳۸۰ش. بانی تعزیه‌خوانی شدن یا کمک مالی کردن در برپایی آن، ایفای نقش در تعزیه‌خوانی، سقایی کردن، قهوه‌چی‌گری کردن، چای دادن، گلاب‌افشانی کردن ... ازجمله خدمت‌ها و کارهایی بودند که آن‌ها را مردم تیمّناً و تبرّکاً برای اجر و پاداش اخروی و یا به نیت ادای نذرهایشان و برآورده شدن حاجاتشان انجام می‌دادند (بلوک‌باشی: شهیدی، ۴۴)
دو. آیین سقاخوانی دسته‌جمعی در عزاداری محرم.
۱۳۹۸ش. ۱۳۹۸ش. سید حسین چه زیبا صف‌آرایی سقاها را توصیف می‌کند و می‌گوید پس از آماده شدن گروه، دسته عزای سقایی دو قسمت می‌شود و هر قسمت دو صف به موازات یکدیگر گام بر‌می‌دارند و در جلوی دسته اول و در ۲ صف آن سادات می‌ایستند و بعد با فاصله‌ای کوتاه دسته دوم می‌ایستد (اینترنت: خبرگزاری جمهوری اسلامی) ║ ۱۴۰۲ش. هنوز هم اجرای سقایی در دیگر مناطق کاشان به این شکل است که نوحه‌خوان‌ها مشک یا کوزۀ آب بر دوش گرفته و در میان جمعیت با خواندن اشعاری به ذکر مظلومیت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) می‌پردازند (اینترنت: قدس)