فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

دهاة

وضعیت: «منتظر ویراستاری»
دهاة ‎dohât‎ [جمعِ داهی۱؛ <عربی>]
‌یک‌. (اسم) ۱. زیرک و دانا و کاردان ؛ جمعِ داهی۱‏‌یک‌. ۱.
ق۵. این کتاب فراهم‌آورده‌ای است از سخنان حکما ... در بیان تحف و غرایب و لطف و عجایب و علم‌های غریب و خواص عجیب که دهاة و زیرکان دیده‌اند (تحفة الغرائب، ۱) ║ ق۶. از جملۀ اقبال وزیری داشت چون نظام‌الملک الحسن بن علی که استاد کفاة عالم و پیشوای دهاة بنی‌آدم بود (ظهیرالدین نیشابوری، ۲۶) ║ ق۷. یکی از ثقات اطبّا و دهاة پزشکان روایت کند که ... (دهستانی، ۲‏/۱۰۰۱‏) ║ ق۸. رواة اسمار و دهاة اخبار چنین گویند که ... (نخشبی۱، ۷) ║ ق۱۴. یکی دیگر جناب حسین‌قلی خان نظام‌السلطنه، وزیر دیوانخانۀ عدلیه و تجارت، است که از دهاة روزگار و مدبر فی‌ اللیل‌ و‌ النهار است (افضل‌الملک، ۲۳۲)
۲. کسی که مکار و حیله‌گر است ؛ جمعِ داهی۱‏‌دو‌. ۲.
ق۵. بوموسی اشعری مردی بود سلیم‌دل و عمرو عاص از جملۀ دهاة جهان بود، هم به نخستین مجلس بوموسی را بفریفت (ابوالمعالی علوی، ۶۱) ║ ق۸. رسول او را موقوف می‌داشت و با عمرو عاص، که از دهاة عرب بود و در غایت مکر و احتیال، مشاورت کرد (هندوشاه نخجوانی، ۴۶)
‌دو‌. (صفت) ⇅ دهاة‏‌یک‌. ۱.
ق۸. ولایات ممالک محروسه را به عمّال کُفاة و نوّاب دهاة و متصرّفان امین و مقاطعان صادق‌القول به ضمان و مقاطعه دهد (ابن هندوشاه۱، ۲‏/۸۹‏) ║ وزرای دهاة و امرای کفاة جمع شدند و به‌رسم دین خویش، آن دختر را با آن پسر عقد مناکحت بستند و سوری در شهر و سروری در دهر دردادند (نخشبی۱، ۲۸۷)

معنی دهاة | فرهنگ جامع زبان فارسی