وضعیت: «تأییدشده»
ابرش abraš [<عربی>]
یک. (اسم) ۱. اسبی که پوست خال‌دار، به‌ویژه به رنگ‌های سفید و سرخ، دارد و توسعاً هر اسبی.
ق۴. بفرمود تا زآن فزون از هزار / از آهن بکردند اسپ و سوار ـ از آن ابرش و خنگ و بور و سیاه / که دیده‌ا‌ست شاهی از آهن سپاه (فردوسی، ۶/۴۳) ║ ق۵. مرکب از بادیه همی‌آرند / ادهم و ابرش اشهب و اشقر (مسعود سعد، ۱/۳۰۹) ║ ق۶. در بندِ دور چرخ هم ارکان هم انجم است / در زیرِ ران دهر هم ادهم هم ابرش است (خاقانی۱، ۷۴۶) ║ ق۷. باب نهم: اندر رنگ و هیأت و عیب و علت اسپان، و سواری ... ابرش نیک آید، اما بدسُم بُوَد (فخر مدبّر، ۱۹۲) ║ ق۸. همچو شبلی گشته او را ضیغم گردون شکار / همچو ادهم بوده او را ابرش اجرام رام (خواجو، ۹۴) ║ ق۹. ابرش سرکش تو کش جَهَد از نعل آتش / من دل‌سوخته را نعل در آتش دارد (جامی۱، ۲/۱۸۶) ║ ق۱۰. بیهده ابرش نتاخت این‌طرف آن تُرک مست / تیغ‌به‌دست این‌چنین ازپیِ کاری رسید (وحشی، ۸۴) ║ ق۱۱. از اسپان آوردۀ او یک اسپ ابرش به‌غایت خوش‌رنگ و خوش‌نسبت است. تاحال به این رنگ ابرش دیده نشده (جهانگیر، ۲۵۴) ║ ق۱۲. بر ابرش روند تو مه چون حنای زین / بر گردن سمند تو خورشید چون قُطاس (نجیب کاشانی، ۵۲۸) ║ ق۱۳. آنچه بیدق برداشته‌اند ... دسته اول: ... اسب کُرَنگ پیشکشی محمدتقی خان، کبود پیشکشی غلام‌شاه خان، ابرش کهر پیشکشی ایلخانی شیراز (دولت علیّه، ۲/۱۰۷۷) ║ ق۱۴. اسب‌ها را دان همی شبدیز و گلگون و کهر / ابرش و بور و سمند است و کُرنگ و خنگ و رخش (ادیب‌الممالک، ۲/۱۰۷۱) ║ ۱۳۳۰ش. سابقم در هر هنر چون ابرش تازی‌نژاد / خوار دارد لاجرم این دهر خرپرور مرا (بهار، ۱/۶۱۱)
۲. نوعی سنگ فیروزۀ دورنگ.
ق۶. هرچه از پیروزه دورنگ باشد آن را ابرش خوانند (محمد بن ابی‌البرکات، ۱۳۳) ║ ق۸. هرچ فیروزه دورنگ باشد به‌اصطلاح ایشان آن را ابرش خوانند و فیروزه را به الماس ثقب کنند (ابوالقاسم کاشانی، ۷۱)
۳. سرخ و سفید درهم‌آمیخته.
ق۷. زاج ... نیکوترین آن باشد که به رنگِ ابرش باشد که او را در شلیثا و تریاق به‌کار برند (ابوبکر کاسانی، ۱/۳۲۸) ║ ق۱۰. شلیل از ابرش و سفید و زرد و سرخ ... بر شفتالو و زردآلو پیوند نمایند (قاسم هروی۱، ۲۳۱)
۴. نوعی گل سرخ با خال‌های سفید در گلبرگ‌های آن.
ق۱۰. از صنع الهی به چمن ابرش گلگون / زیبا و نکو چون رخ غنچه دهان است (قاسم هروی۱، ۲۰۴) ║ ابرش: از جنس گل سرخ که خال‌های سفید دارد (قاسم هروی۱، ۲۰۴) ║ باغچۀ پنجم گل مله و پنج‌برگ و ابرش ... کارند (قاسم هروی۱، ۲۸۱)
۵. نوعی انگور.
ق۱۰. اسامی انگور بی‌نهایت است: ... خلیلی، ... ابرش، عادلی سیاه، گردن‌کوتاه، که به‌طریق سنگینک است (قاسم هروی۱، ۱۱۵)
۶. نوعی زردآلو.
ق۱۰. زردآلو که انواعش بدین موجب است احمدی ... فراهی، بایزیدی، حلوینی، ابرش (قاسم هروی۱، ۲۲۹)
۷. نوعی گلابی منسوب به سمرقند.
ق۱۰. امرود: ... اسامی آن بدین موجب است ... تاک سمرقندی ... ابرش سمرقندی، آب‌دندان سمرقندی (قاسم هروی۱، ۲۳۳)
دو. (صفت) ۱. ⇅ ابرشیک. ۱.
ق۵. اگر بیند کی اسپ او را بربود و میان زمین و آسمان همی‌پرید، آن شرف هر دو جهان باشد ... اگر ابرش بُوَد، پادشاهی باشد باصلاح (خوابگزاری، ۲۹۸) ║ ق۶. یکی از لشکر خورشیدشاه ... بر اسبی ابرش سوار گشته (سمک، ۲/۷۵) ║ ق۹. لشکر ... مرکبان ابرش و بور و سیاه‌قیطاس و کهر و خنگ در زیر زین کشیدند (بیغمی، ۱/۳۱۸) ║ ق۱۰. به رنگ آتش‌فروز است اسب ابرش / بُوَد در پویه و تگ آب و آتش (فرس‌نامۀ منظوم، ۱۳۷) ║ ق۱۱. از اسپان آوردۀ او یک اسپ ابرش به‌غایت خوش‌رنگ و خوش‌نسبت است (جهانگیر، ۲۵۴) ║ ق۱۳. از عقبِ ایشان مرکب ابرش با لجام لعل و زین مرصع می‌آوردند (نقیب‌الممالک، ۲۷۵) ║ ق۱۴. شاه ... سوار اسب ابرش ... شدند (اعتمادالسلطنه۱، ۲۴) ║ ۱۳۰۹ش. هر دو سوار اسب ابرش محرّر شده، از میدان جنگ خود را بیرون برده بودند (نواب رضوی، ۱/۴۸۹) ║ ۱۳۴۴ش. سرگئی ... دستور داد تا اسب ابرش را به درشکۀ یک‌نفره ببندند (به‌آذین۵، ۱/۱۵۹) ║ ۱۳۶۹ش. شاهزادۀ خردسال ... بر اسب ابرش خود سوار است (بدیعی، ۲۵۸)
۲. ⇅ ابرشیک. ۳.
ق۵. ز عکس خون مخالف که شاه ریخت هنوز / در آن دیار هوا ابرش است و خاک اشقر (عنصری۱، ۱۲۸) ║ ق۷. سنت باشد که سنگ‌ریزه‌ها را از جمع برچیند هفتاد عدد ... و همچنین سنت است که سنگ‌ها سست باشند و ابرش یعنی دورنگ، ... و نقط‌نقط باشند (مختصر نافع، ۱۱۳)
۳. (درمورد مرغ یا خروس) دارای پرهای دورنگ، اغلب سرخ حنایی و سفید.
۱۳۹۱ش. این خروس لاری ابرش و بسیار خوش‌شگرد ۳ سال سن دارد و جهت جوجه‌کشی می‌باشد (اینترنت) ║ ۱۳۹۲ش. خروس لاری ... به رنگ‌های ابرش با چشمان زاغ و فیروزه‌ای و یا سفید وجود دارد (اینترنت)