فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مستنبطه

وضعیت: «در حال ویراستاری»
مستنبطه ‎mostambete‎ [(از عربی مستنبطة که مؤنث مستنبط است)]
(صفت) (درمورد توانایی‌های ذهنی) که کار آن استنباط (معنای ۲) است ؛ استنباطیه‏۳.
ق۱۳. مرحوم آقا سید محمد عرض کرد که: اگر ملکۀ مستنبطه این است که بالفعل شما دارید، پس من و امثال مرا ملکۀ مستنبطه نیست (تنکابنی، ۱۵۹) ║ ق۱۴. مدتی از تحقیقات کافیه و تدقیقات شافیۀ افتخارالمجتهدین، مرحوم آقا سیدابراهیم قزوینی ... درک فیوضات کامله نموده و به اقصی مرتبۀ قوۀ مستنبطۀ اجتهادیه در کمال قدس نائل گردید (ناظم‌الاسلام کرمانی، ۱‏/۲۴۳‏) ║ ۱۳۱۷ش. فقها و متشرعین بزرگ و صاحبان فتاوی نه‌تنها دارای قدس واقعی و مَلَکات اجتهاد و قوای مستنبطه بوده‌اند، بلکه از لحاظ دیانت و تکلیف دینی و مذهبی کاملاً مقید بوده‌اند که در حکم و فتوا و اظهار عقیده منحرف از اصول نشده و از ارکان و مبادی ... تخطّی و انحراف نورزند (مجموعۀ حقوقی، ش۷۵‏/۱۹‏) ║ ۱۳۳۲ش. نخست از والد معظّم خود که از اکابر تلامذۀ صاحب جواهر و مسلّم‌الاجتهاد بوده به تحصیلات علمیه پرداخت. سپس در اصفهان در حوزۀ درس برادر بزرگ‌ خود ... حاضر و تکمیل مراتب علمیّه نمود ... تا آنکه اجتهاد و دارای قوۀ مستنبطه بودن وی محل تصدیق اکابر وقت گردید (مدرّس تبریزی، ۳‏/۱۶۷‏) ║ ۱۳۹۰ش. عقل مورد نظر در مکتب اهل بیت در فهم اعتقادات دینی، قوۀ مستنبطه نیست (مهدی امام‌جمعه: الهیات تطبیقی، ش۵‏/۵‏)
ترکیبات: قوۀ مستنبطه

معنی مستنبطه | فرهنگ جامع زبان فارسی