فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مستعارله

وضعیت: «در حال ویراستاری»
مستعارله ‎mosta’âronlah‎
(اسم) مشبه‌ موجود یا محذوفِ تشبیهی که زیربنای استعاره بوده و با از دست دادن یکی از طرفین خود تبدیل به استعاره شده‌است.
ق۸. هر استعارتی که در عقب او ذکر صفاتی یا تفریع کلامی کنند که آن ملایم مستعارله باشد، آن را استعارۀ مجردّه خوانند (شمس‌الدین آملی، ۱‏/۹۹‏) ║ ۱۳۱۸ش. به هوش باش دلی را به قهر نخراشی / به ناخنی که توانی گره‌گشایی کرد ... دل خراشیدن از لوازم مستعارله (عمل آدمی) و گره‌گشایی از لوازم مستعارمنه (ناخن) می‌باشد (امیری فیروزکوهی: ارمغان، ش۲‏/۹۹‏) ║ ۱۳۵۴ش. از دو طرف تشبیه آنچه ذکر می‌شود مستعارمنه (مانند نرگس) و آنچه ذکر نمی‌شود مستعارله (مانند چشم که نرگس برای آن استعاره شده‌است) نام دارد (خسرو فرشیدورد: خرد و کوشش، ش ۱۸‏/۳۷‏) ║ ۱۳۷۵ش. «قدرت» خداوند تشبیه شده‌است به «دست» که اساساً وسیلۀ اِعمال قدرت و تصرف در امور است، آن‌گاه مشبه (مستعارله) «قدرت» حذف شده و مشبه‌به (مستعارمنه) «دست» ذکر گردیده‌است (غلامرضا کریمی‌فرد: مشکوة، ش ۵۳‏/۱۳۰‏) ║ ۱۳۹۰ش. شکل تکامل‌یافتۀ تشبیه ... در آثار شاعر از لحاظ ذکر مستعارله یا مستعارمنه ... به مصرّحه و مکنیه تقسیم می‌شود (کریمی ـ وقاری: فنون ادبی، ش ۲‏/۹۴‏)

معنی مستعارله | فرهنگ جامع زبان فارسی