فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ستیزه‌جو(ی)

وضعیت: «در حال تأیید»
ستیزه‌جو(ی) ‎setizeju(y)‎
(صفت) ۱. که رفتارش با عصبانیت یا خشم همراه است و لحن گفتارش یا حالت صدایش تند و آزاردهنده است و آماده به دعوا یا حمله است؛ تندخو، پرخاشگر ؛ بدستیز؛ ستیزنده ‏۴؛ ستیزه‌خواه ‏۱؛ ستیزه‌دل؛ ستیزه‌کننده‏۳.
ق۵. بردندم از بر تو گروهی ستیزه‌جوی/ کرده ز کین و خشم دل و روی را خضاب (مسعود سعد، ۱‏/۶۳‏) ║ ق۷. مرد مسلمان به حلم هرآینه درجۀ روزه‌دار قیام‌کننده دریابد، و هرآینه جبار ستیزه‌جو نوشته شود، و جز اهل خانۀ خود را مالک نباشد (مؤیّد خوارزمی، ۳‏/۳۶۴‏) ║ ق۱۰. برق غیرت به مرتبه‌ای در خرمن جانم افتاده‌بود که طبع غیور ستیزه‌جو التفات به اقوال مصالحت‌مآل نمی‌نمود (محتشم، ۲‏/۱۴۳۷‏) ║ ق۱۱. از لطف نکرده گر ملولی/ آن خوی ستیزه‌جوی برجاست (شفائی، ۲۰۲) ║ ق۱۴. اشتیاق و امید وصال به معشوقه جوان را ازخود‌بی‌خود ساخت. به‌ناگاه خود را در میان دریای ستیزه‌جو پرتاب کرد. مرگ یا وصال! (رضا هنری: دانشکده، ش ۹‏/۴۸۵‏) ║ ۱۳۳۴ش. همه عبوس و تلخ و بی‌حوصله و عصبانی و ستیزه‌جو و تمام حاضر به جرقیدن و ترقیدن به نظر می‌آمدند. با هر کس می‌خواستی دو کلمه حرف بزنی، مثل خروس جنگی مهیای حمله و هجوم می‌گردید (جمالزاده۱۱، ۱۳۶) ║ ۱۳۵۳ش. کسی که معتاد به کشیدن سیگار است و روزی پنجاه دانه سیگار دود می‌کند، اگر از سیگار جدا ماند، آزادیش سلب شده است، در قید و تنگنا افتاده است، کج‌خوی و ستیزه‌جو می‌شود (علی‌اکبر سعیدی سیرجانی: یغما، ش ۳۱۲‏/۳۶۰‏) ║ ۱۳۶۸ش. این کنش درون‌ساز که برای کودک لذت‌بخش است معنای عبارتی است که در بالا از پیاژه، دانشمند نام‌آور، یاد شد که «بازی اساساً یکی ساختن واقعیت است با خود». کودکانی که به این یگانگی شخصیت از راه بازی دست نیابند، ممکن است در آینده شخصیت‌هایی حودخواه، کمرو، ستیزه‌جو و پرخاشگر پیدا کنند (قاسم قاضی: روان‌شناسی و علوم تربیتی، ش ۴۲ و ۴۳‏/۳۸‏) ║ ۱۳۹۹ش. هنگامی که کودک در بازی کامپیوتری به جنگ می‌پردازد، این امر باعث می‌شود که خود کودک نیز در دنیای واقعی پرخاشگر و ستیزه‌جو شود (اسدالله بابایی‌فرد و ندا خداکرمیان گیلان: مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، سال سوم، ش ۱۲‏/۲۹‏)
۲. ← ستیزه‌خو(ی)‏۲.
ق۱۲. آن حضرت را در آن روز فیروز، از این حرکت بابرکت، جز تشخیص مکان جولان بهادران جنگ‌جو و تعیین میدان صف‌آرایی مبارزان ستیزه‌جو با اعدای تیره‌خو و سیر سواد شهر، امری دیگر نصب‌العین ضمیر انور و خیال محاربه و جدال مطلقاً مخطور خاطر فیض‌گستر نبود (حسینی منشی، ۸۵) ║ دیدۀ خصم از دور در چهارآیینۀ یکه‌تازان ستیزه‌جو از شش‌ جهت روی مرگ را معاینه دید (مهدی استرآبادی۲، ۱۴۶)
۳. ← ستیزنده‏۳.
۱۳۱۳ش. دانای هشیور از خطر رست/ نادان ستیزه‌جو زبون شد (ارمغان، دورۀ پانزدهم، ش ۱‏/۸‏) ║ ۱۳۴۴ش. دو کشیش دهکده کشیش ویاریون و کشیش پانکراتی که خلیفۀ ناحیه بود، با سرگئی پلاتونویچ چندان رفت‌وآمد نمی‌کردند، زیرا حساب‌خردۀ بسیار کهنه‌ای با او داشتند. کشیش پانکراتی لجوج و ستیزه‌جو بود و هیچ فرصتی را برای بدی در حق هم‌نوعان از دست نمی‌داد (به‌آذین۵، ۱‏/۱۴۹‏) ║ ۱۳۵۵ش. او را من از زندان می‌شناختم. پنج سال با ایمانی ستیزه‌جو و بی‌گذشت در زندان به‌ سر برده‌بود. جوانی لاغر و روی‌هم کوتاه، سفید‌رو، کبودچشم، با نگاهی سرد و نافذ در پس عینک (به‌آذین۱، ۱‏/۹۹‏) ║ ۱۳۷۸ش. در پیشگاه مخلوقات زمینی، هر چیزی به نظر ایشان آکنده از قدرت مطلق و نیکی خیرخواهانه بود؛ اما در صحنۀ کردار انسانی، بعکس، هیچ چیزی غیر از سوداها و شهوت‌های ستیزه‌جو و قدرت‌های خشن و فنون ویرانگر یا نیت‌های خیر زودگذر به چشمشان نمی‌خورد (عزت‌الله فولادوند: بخارا، ش ۹ و ۱۰‏/۱۹‏)
۴. (درمورد کسی، رویکردی، روشی) که برای نشان دادن مخالفت خود با دیگری و غلبه بر او یا آن معتقد به مبارزۀ مسلحانه است و از اسلحه استفاده می‌کند ؛ ستیزه‌طلب‏۳.
۱۳۵۸ش. ملت دموکرات‌منش انگلیس تشخیص داده بود که چرچیل ستیزه‌جو و جنگ‌طلب به درد دوران سازندگی نمی‌خورد (مهدی پرهام: نگین، ش ۱۷۰‏/۹‏) ║ ۱۳۸۵ش. هانتینگتون در انتها ظهور اسلام ستیزه‌جو و اسامه بن لادن را برای احیای هویت آمریکایی مفید ارزیابی کرده است (ابراهیم حاجیانی: گفتگو، ش ۴۶‏/۱۹۰‏) ║ ۱۳۹۹ش. این مسئله موجب شد تا آمریکا و همچنین دولت افغانستان به دنبال باز کردن باب گفت‌وگو با این گروه ستیزه‌جو باشند که در نهایت به امضای توافق صلح بین ایالات متحده و طالبان در فوریۀ ۲۰۲۰ در دوحۀ قطر انجامید (محمد صداقت: مطالعات راهبردی جهان اسلام: ش۸۱، ۳۳)
۵. ← ستیزنده‏۵.
۱۳۵۸ش. چشمان وحشت‌زدۀ عالیه با نگاهش که ملامت‌کننده و ستیزه‌جو بود درآمیخت. و نگاه، در می‌گشود. و عالیه دید و تقلائی حیوانی کرد (بهرامی۱، ۱۸) ║ ۱۳۹۲ش. سرانجام، بیاتی است که شعرش غالباً شعری اندوهناک، عاطفی، ستیزه‌جو و آرمان‌گرایانه می‌باشد (تورج زینی‌وند: کاوش‌نامۀ ادبیات تطبیقی، ش ۱۰‏/۹۷‏)

معنی ستیزه‌جو(ی) | فرهنگ جامع زبان فارسی