فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

بی‌شفقتی

وضعیت: «در حال تأیید»
بی‌شفقتی ‎bišafeq(q)ati, -bišafqati’ bišafaq(q)ati‎ [فعل همایند: کردن، نمودن، ورزیدن]
(اسم) نامهربانی و بی‌رحمی ؛ کم‌شفقتی.
ق۵. راسو مردی بود قصابی کردی و در آن بی‌شفقتی کردی (سورآبادی۱، ۱‏/۶۲۸‏) ║ اگر هر ساعتی تقاضای بازآمدن می‌کند و در اسباب فراعت وی فتوری می‌نماید و در شفقت عین بی‌شفقتی ورزد، قاطع راه وی بوده باشد (غزالی۳، ۶۸) ║ ق۶. زهی ناخوش رهی در پیش ما را / زهی بی‌شفقتی بر خویش ما را (عطّار۴، ۱۹۱) ║ ق۷. باغ‌ها و عمرانات را به تبرِ بی‌شفقتی و دَهرۀ قهر، قلع و قطع کردند (ابن بی‌بی، ۱‏/۴۹‏) ║ اهانت ایشان و بی‌شفقتی نمودن در نهان یا آشکارا و در حال حیات یا بعد از ممات و خوار داشتن نصایح و وصایای ایشان (خواجه نصیر۱، ۲۴۰) ║ ق۸. ملکه چون آن بی‌رحمی از نر معاینه کرد و آن بی‌شفقتی از آن طاووس بدید، گفت: فرقهٔ مردان مثل این بی‌وفااند (نخشبی۱، ۳۳۰) ║ ق۹. بنا بر آنکه روزگار در چشم مردم، خاک بی‌شفقتی پاشیده‌ بود، شمعون آبِ به‌ شیر آمیخته را بر زمین ریخته و قطع صلۀ رحِم انگیخته (معین‌الدین فراهی، ۱۸۹) ║ ق۱۰. بی‌شفقتی بر همسایه از ضعف ایمان است (حافظ حسین، ۱‏/۱۹۱‏) ║ ق۱۱. روزبه‌روز آثار کم‌لطفی و بی‌عزّتی و اظهار بهانه‌گیری و بی‌شفقتی نسبت به خان عالی‌مکان سمت ظهور می‌یافت (محمود افوشته‌ای، ۱۵۶) ║ ق۱۴. سلطان ابراهیم میرزا از وجنات شاه اسمعیل احساس بی‌شفقتی نموده، روزی به در خانۀ دولتی نیامد (حسن فسایی، ۱‏/۴۱۴‏) ║ ۱۳۲۷ش. به آدم‌ها نگاه نکردنش و پیش‌سلام نشدنش، از جهت بی‌مروّتی و بی‌شفقتی نبوده، بلکه از جهت پیری و به‌ سبب نشناخته ماندنش می‌باشد (عینی، ۳‏/۵۲۰‏)

معنی بی‌شفقتی | فرهنگ جامع زبان فارسی