ابخره

وضعیت: «تأییدشده»
ابخره ‎abxere‎ [جمعِ بخار؛ <عربی>]
(اسم) بخارها.
ق۶. در عناصر چهارگانه این معنی ظاهر است: آتش که به محیط نزدیک‌تر است صافی‌تر و لطیف‌تر است و بعد از وی هوا که مختلط است به ابخرۀ زمینی (ظهیری۱، ۱۰۶) ║ ق۷. صیرورت آب به هوا مشاهد است از تحلّل ابخره تا حدی کی به‌یکبارگی لطیف گردد و اقتصاد از او زایل شود (قطب‌الدین شیرازی، ۴‏/۲۱‏) ║ ق۸. بخارات کثیفه چون در زمین صلب محتقن می‌گردد و منافذ نمی‌یابد که از او خروج کند به‌واسطۀ تصاعد ابخرۀ کثیفه زمین متحرک می‌گردد (رشیدالدین فضل​الله۶، ۵۷) ║ ق۹. از انحلال باد هوا پدید آمد و از صنوف آب آتش موجود شد و از دخان و ابخرۀ آن آسمان ترتیب یافت (میرخواند، ۱‏/۷۰۲‏) ║ ق۱۰. ابخرۀ مکدره و ادخنۀ مسوده لطیفۀ قلبیه را مانع استکشاف معانی و حجاب شهودات روحانی گردد (حافظ حسین، ۲‏/۱۳۸‏) ║ ق۱۲. هوا اگرچه گرم است، اما نسبت به بدن سرد است، خصوصاً نسبت به عضو باطنی شدیدالحرارة، با آنکه هوایی که نزد ماست از ابخرۀ مائیه برودت مائی کسب کرده‌است (ارزانی، ۱‏/۲۲۳‏) ║ ق۱۳. مکرر دیده‌ایم از دریا عمودی از ابخره شبیه به خرطوم فیل از پائین باریک و هرچه بالاتر رود بزرگ شود (عبداللطیف شوشتری، ۲۴۶) ║ ق۱۴. اگر این تموّج هوا نمی‌شد، ابخرۀ کثیفه که از روی زمین و اجساد عفن متصاعد گردیده و در طبقۀ اسفل آتمسفر ما جمع می‌شد، کدام قوه می‌توانست آنها را جاروب کند (طالبوف۲، ۱۵۰) ║ ۱۳۲۳ش. حلق و سینه و ریتین خود را به ‌زور اخ‌وتف و سرفه و اِهِن‌ّو‌اوهون از دود و ابخرۀ گوگردی و اخلاط‌های متعفن و بدرنگ خالی ساختیم (جمالزاده۴، ۶۶) ║ ۱۳۲۹ش. یکی از مشاغل من مراقبت حال جناب معده است. تشخیص خودم این است که حبس ابخره سبب آن علل است (مخبرالسلطنه، ۳۵)