فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابدی‌الظهور

وضعیت: «تأییدشده»
ابدی‌الظهور ‎abadiy(y)ozzohur‎ [گونۀ دیگر: ابدی‌ظهور، ابدیة‌الظهور؛ <از عربی ابدی‌ّالظهور>]
(صفت) (هیئت و نجوم کهن) (درموردِ ستاره) که در گردش ظاهری شبانه‌روزی هرگز پایین‌تر از افق ناظر نرود و درنتیجه، همواره قابل رؤیت باشد (منظور از ترکیباتی چون مدار ابدی‌الظهور، در واقع مدار ستارگان یا کواکب ابدی‌الظهور است).
ق۵. هرگاه که به وهم مداری اندیشی، چنانک قطب او قطب شمال بود و محیط او مماس باشد افق را، پس هر دایره که اندرون او بود او را با افق تقاطع نبود و با وی نیامیزد. و هر کوکبی که بدین دایره‌ها بگردد او را ابدی‌الظهور خوانند اَی همیشه‌پیدا زیرا که گردش او بر زبر افق تمام همی‌شود (بیرونی، ۱۷۸) ║ چگونه شناسیم عرض شهرها از ستارگان ابدی‌الظهور؟ (طبری۱، ۱۳۵) ║ ق۸. هر کوکب ...، اگر بُعد او مساوی تمام عرضِ بلد باشد و در جهتِ قطبِ ظاهر بود، کوکب ابدی‌الظهور بود (شمس‌الدین آملی، ۳‏/۳۸۴‏) ║ ق۱۱. داستانی بر صفحۀ زبان مرقوم تواند شد که به قلم دست و پای مراکب شجعان نگارش یابد و کوکبی ابدی‌الظهور تواند بود که از آسمان فیروزی تابد (وحید قزوینی، ۶۸۵) ║ ق۱۳. همواره همای میمنت‌انتهای سعادتش مشابه فرقدان ابدی‌الظهور بر مفارق طلبۀ علوم و ارباب کمال، پرتو اندازد (نورالدین جزایری، ۳) ║ ۱۳۷۸ش. در آفاقی که ذات ظل دائرند که مدار یومی شمس نسبت بدان‌ها ابدی‌الظهور می‌گردد ... تمام شب را در روز داخل می‌کند یعنی بر آن افزوده می‌گرداند و در آفاقی که مدار یومی شمس ابدی‌الخفاء می‌گردد بالعکس (حسن حسن‌زادۀ‌ آملی: دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی، ۱‏/۱۸۵‏)

معنی ابدی‌الظهور | فرهنگ جامع زبان فارسی