فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ستونه

وضعیت: «در حال ویراستاری»
ستونه۱ ‎sotune‎ [گونۀ دیگرِ ستون]
(اسم) ۱. ⇐ ستون.
ق۷. القطب: ستونۀ آسیا (تاج الاسامی، ۴۳۶) ║ ق۸. الخالفة {تصحیح قیاسی؛ متن: الحالبه}: ستونه (زنجی، ۱‏/۸۲‏) ║ ق۹. ساق: ساق ‌پای و ساق درخت و ساق‌ گیاه یعنی ستونۀ درخت و ستونۀ گیاه (محمد بن عبدالخالق، ۲‏/۷۶۰‏) ║ ق۱۰. القطب: ستونۀ آسیا (محمد جنابذی، ۳۱۰)
۲. جریانی پرسرعت از آب یا سیال دیگر که تحت فشار از دهانه‌ای باریک بیرون می‌آید؛ فواره.
ق۷. دریای دیده را چو بشورد غمت از آن/ تا سقف آسمان برسد هر ستونه‌ای (لطیف‌الدین زکی مراغه‌ای: عبدالرشید تتوی، ۲‏/۸۳۸‏) ║ روزی که گرد فتنه ز روی زمین بخاست/ وز خون ستونه در شکم آسمان نشست - خنجر چو آب سوی نشیب جگر شتافت / زوبین چو مغز در گذر استخوان نشست (لطیف‌الدین زکی مراغه‌ای: عوفی۱، ۲‏/۵۰۸‏)
ستونه زدن
۱. ← ستونه کردن.
ق۵. خون او ستونه همی زد و به سوی آسمان همی برشد (گردیزی، ۱۸)
۲. ← ستون زدن‏۱.
ق۶. پُر خون حلق {براتی خوانساری: دیوان اثیر اخسیکتی، سخن، ۱۳۹۸ش، ۲۹۸؛ متن: خلق} غبغب تُرکان ماه‌روی/ چون بر سمن ستونه {همان‌جا؛ متن: ستوده} زده شاخ ارغوان (اخسیکتی، ۲۳۴)
ستونه کردن
بیرون پاشیدن آب یا هر نوع مایعی از جایی معمولاً با شدت و فشار؛ فوّاره زدن ؛ ستونه زدن‏۱.
ق۵. سبک زبانه زند ناگه و ستونه کند/ ز تیغ و نیزۀ سلطان صفدر آتش و آب (مسعود سعد، ۱‏/۴۴‏)

معنی ستونه | فرهنگ جامع زبان فارسی