فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مستکره

وضعیت: «در حال تأیید»
مستکره ‎mostakrah‎
(صفت) ۱. (چیزی یا امری) که زشت و نامطبوع یا ناپسندیده است.
ق۶. سلاطین کامگار را هیچ خصلتی از آن مستکره‌تر نتواند بود کی بر امثال این معانی اقدام نمایند (ظهیری، ۷۴) ║ ق۷. محاکات لذیذ بُوَد از جهتِ توهّم اقتدار بر ایجاد چیزی و از جهتِ تخییل امری غریب، و به‌ این‌ سبب محاکات صُوَر قبیح و مستکره هم لذیذ بُوَد (خواجه نصیر۲، ۵۹۱) ║ ق۸. چون مشایخ و اعیان آن قوم را از آن حالت فضیحه و حادثهٔ شنیعه خبر شد اظهار و اشتهار آن معنی را به‌غایت مستکره و مستقبح شمردند (سیف هروی، ۲۷) ║ ق۹. سعدالدوله چون مشیر و وزیر شد پیوسته در مجلس او به تحسین مستقبح و تزیین مستکره اشتغال می‌نمود (میرخواند، ۵‏/۳۵۳‏) ║ ق۱۰. آن صورت ممنوع و هیئت نامطبوع قاضی مشارالیه فی‌ حد ذاته مستقبح و مستکره بود (واصفی، ۲‏/۱۴۴‏) ║ ق۱۲. در این فصل ریاضت معتدله محمود است. بهر آن‌که غرض از این ریاضت تحلیل مواد مستکره است لاغیر. و ظاهر است که اگر ریاضت مفرط بود، تحلیل بیشتر کند و سخونت آرد (ارزانی، ۳‏/۸۳۷‏) ║ ق۱۳. اکثر عثمانی عادت به فعل شنیع لواطه دارند ... اما اعزه و اشراف اکثر از این امر مستکره برکنار، بلکه متشرع و پرهیزگارند (میرزا ابوطالب، ۳۶۸)
۲. (کسی) که او را به اجبار و بر خلاف میل و ارادۀ او به کاری وادار کرده‌اند.
ق۷. ارادت عبارتی‌ست از آنک فاعل عالم باشد به فعل خود، چون آن علم سبب صدور آن باشد از او، با آنک مغلوب و مستکره نباشد (قطب‌الدین شیرازی، ۳‏/۹۱‏) ║ ق۱۱. نجار گوید حق تعالی مرید است به نفس خویش ... و گوید معنی این که مرید است آن است که مستکره نیست و مغلوب نیست (خالقداد۲، ۱‏/۱۱۴‏)
مستکره داشتن
(در مورد امری) آن را زشت و ناپسند دانستن و با آن موافق نبودن.
ق۸. امیة‌ بن الاشکر از پسر عم خویش کاری مستکره داشت (هندوشاه نخجوانی، ۱۰۰) ║ استاد گفت یکی از نقد شعر آنست که حرکت و حروف قافیه را اعتبار کنند، من همانا تغییر حرکت اشباع را مستکره می‌دارم که مفتوح آمده‌است و در ابیات مکسور است (هندوشاه نخجوانی، ۲۲۸) ║ ق۹. بعضی از مسلمانان وصیت عمر را شنوده زبان طعن بر ارباب شوری دراز کردند. این خبر به آن حضرت رسیده به‌غایت مستکره داشت (میرخواند، ۲‏/۷۰۳‏)

معنی مستکره | فرهنگ جامع زبان فارسی