سفله

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سفله ‎safale‎ [جمعِ سافل؛ (از عربیِ سَفَلَة)]
(اسم) جمعِ سافل‏۴.
ق۵. امّا آن‌که سفله بودند و از عوام بودند، گفتند: آری، این علم سلیمان است، و بدان اقبال کردند، و کتب انبیا بگداشتند (اسفراینی، ۱‏/۱۳۴‏) ║ ق۶. بوجهل و اصحاب وی و جمعی از اشراف بنی عبدمناف برِ بوطالب شدند و گفتند: می‌بینی این رذّال و اوباش و سفله ... بر پی برادرزادۀ تو ایستاده‌اند (میبدی، ۳‏/۳۶۲‏) ║ ق۷. چند تن از غلامان و چوپانان و شتربانان و امثال این اراذل و سفله در گرد او بخوفتند، نیم‌شب او را کشته دیدند، تبری بر گردن او زده و بدان یک زخم کارش تمام شده‌ بود (جوینی، ۳‏/۲۵۵‏) ║ ق۸. زحل از مساکن بر خرابه‌ها و چاه‌های عمیق و شورستان و مرابط چهارپایان دلالت کند ... و از مردمان بر اربابِ صنایع و سفله و لُصوص و خَصیان (شمس‌الدین آملی، ۳‏/۲۹۴‏) ║ ق۹. عالی‌همتان را جای در علیین باشد و سفله را جای در سجّین و سافلین، حقیران را سر و کار با محقّرات باشد (عبدالله قطب، ۱۰۳) ║ ق۱۰. آن چاه ... از فرط ملوحت و عفوصت پنداری معدن ملح و زاج است ... و مع‌ذلک ازدحام عطّاش و ادلهمام سفله و اوباش، شربت آب که کفاف حیوانی گردد به قیمت چشمۀ آب حیوان بوَد (خنجی۱، ۳۲۵) ║ ق۱۱. بعضی چیزها این فروختن فرزندان را آسان می‌کند،... کثرت مردمان اراذل و سفلۀ چین که به محنت بسیار مدار می‌گذرانند و عاجز و تنگ‌دست‌اند (محمد زمان، ۸۲) ║ ق۱۳. به شهاب‌بیک مین‌باشی گفتم: مادام‌ که سیاست در مملکت شما نباشد، محال است که سفله و اشرار آرام بگیرند (فرهاد میرزا، ۲۷۸) ║ ق۱۴. پورتوز گفت: هِی اراذل و سفله و پست‌مایگان (طاهر میرزا۱، ۱۶۵۸) ║ ۱۳۹۰ش. ایران در زیر چکمه‌های کودتاچیان پلشت و ناپاک بعد از ۲۸ مرداد است و مرجوحین و سفله و ظلمۀ جامعه چنان به راجحان جامعه حکم می‌رانند که به قول حافظ «با خوارزمیان کردند ترکان سمرقندی» (عبدالله انوار: بخارا، ش۸۱‏/۴۶۳‏)