فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

اتکالی

وضعیت: «تأییدشده»
اتکالی ‎ettekâli‎ [فعل همایند: شدن؛ <← اتکال + -ی (سازندۀ صفت/ قید)>]
(صفت) ۱. (درمورد چیزی یا امری) که موجب نداشتن استقلال فرد و وابستگی او به دیگران می‌شود.
۱۳۰۱ش. تکیه به خود کن در این جدال حیوتی / جز تو را نیست پشت و تکیۀ دیگر ... ـ تربیت اتکالی است که کرده / چرخ تو را اندرین مبارزه چنبر ... ـ تربیت اتکالی ار که برافتد / بگذرد از باختر ترقی خاور (روحانی: ارمغان، ش۱۱و۱۲‏/۴۸۷‏) ║ ۱۳۵۱ش. خدمت اداری ... تابع مقررات و اصولی مقید و عبور از تونل‌ها خواه در مشاغل آزاد یا اتکالی ... با شرایط خاص انجام‌پذیر می‌باشد (محمد جناب‌زاده: ارمغان، ش۴‏/۲۷۵‏) ║ ۱۳۷۸ش. فرد و شخصیت جرأت‌ورز کسی است که ... با حفظ استقلال رأی خویش از هر گونه رفتار اتکالی و البته دنباله‌روانه پرهیز می‌کند (جلالی ‌ـ قاسم‌پور: مدرس علوم انسانی، ش۱۲‏/۱۰۲‏)
۲. (درمورد کسی) که در انجام دادن کارهای خود به دیگران تکیه می‌کند و معمولاً به‌تنهایی قادر به انجام دادن آن‌ها نیست.
۱۳۰۶ش. مدارس هر دو مملکت غیر از یک عده ضعیف‌النفس اتکالی که جز برای اشغال وظایف دولتی به هیچ دردی نمی‌خورند نمی‌پروراند (ناشناس: تقدم، ش۲‏/۸۳‏) ║ ۱۳۲۱ش. ما این‌قدر مهمل و تنبل و اتّکالی شده‌ایم که اگر راه‌آب حوضمان هم گیر کند، تقصیر را از سیاست روس و انگلیس دانسته، از باز کردن آن به‌جهتِ مشکلات سیاسی تن می‌زنیم (عبداللّه مستوفی، ۳‏/۳۲۶‏) ║ ۱۳۶۳ش. در هر کاری اتکالی است و بدش نمی‌آید که دیگران امور او را روبه‌راه کنند (علوی۸، ۳۵۰) ║ ۱۳۸۸ش. آدمی به دنبال کار نخواهد رفت ... به تنبلی خواهد گرایید و موجودی کاملاً اتکالی خواهد شد (جواد شجاعی: پژوهشنامه، ش۴۱‏/۱۷۵‏)

معنی اتکالی | فرهنگ جامع زبان فارسی