وضعیت: «تأییدشده»
ابهل obhol, abhal, abhol [گونۀ دیگر: آبهل؛ <از فارسی میانه *abuhl، از ایرانی باستان *hapr̥θi-. در اوستایی hapǝrǝsi-. نیز ← اورس.>]
(اسم) ۱. (گیاه‌شناسی کهن) نوعی سرو کوهی که اجزای مختلف آن، به‌ویژه میوۀ آن، خواص دارویی دارد؛ اورس؛ عرعر؛ مای‌مرز ؛ آورس؛ ابرس؛ اردج؛ اردوج ۱؛ ارس (ors, ars, ers)؛ اورس (avars, avors, avers, avras(?) avres(?))؛ برس ۲؛ ورس(vors, vers, varas).
ق۵. سرو ... کوهیش را ابهل گویند و به پارسی اورس خوانند (موفّق هروی، ۱۸۸) ║ ق۷. دیودار از جنس درخت ابهل است، یعنی درخت سرو (ابوبکر کاسانی، ۲/۸۵۹) ║ ق۸. ابهل درخت اورس است که او را عرعر خوانند و او حار و یابس در درجهٔ دویم و در تحلیل و تلطیف قوی بود (شمس‌الدین آملی، ۳/۱۳۵) ║ ق۹. برآید در این درجه درخت ابهل و بیخ سعتر و گیاهی که هیچ‌چیز را نشاید مگر که گوسفند او را بخورَد (تنکلوشا، ۱۳۱) ║ ق۱۱. ابهل به فتح اول و سکون ثانی و ضم ثالث و به کسر اول و ثالث نیز آمده‌است و آن قسمی از سرو کوهی است (حکیم مؤمن، ۱۱) ║ ق۱۲. ابهل ... قسمی از سرو کوهی است که آن را عرعار و عرعر و ... به فارسی اورس و ابرس {تصحیح قیاسی؛ متن: ایرس} و برس‌غنچه ... نامند (عقیلی خراسانی، ۹۹) ║ ق۱۳. صنوبر ... یکی بستانی ... و دوم جبلی است که در سردسیر به‌هم می‌رسد ... و درخت این شبیه به درخت ابهل است (نوری، ۲/۷۳۰)
۲. (گیاه‌شناسی کهن) میوۀ این درخت که به بزرگی فندق، کروی‌شکل، به رنگ آبی تیره و آبدار است و کاربرد دارویی دارد. اورس؛ ثمرهًْ‌العرعر؛ حب‌العرعر ؛ اردوج ۲؛ برس۱.
ق۴. قُسط و ابهَل و سُعد و دارچینی و قرنفل و برگ مورد از همه برابر بگیرد و بکوبد (اخوینی، ۳۴۲) ║ ق۵. تریاق اربعه و جُندبیدستر و حِلتیث و ابهُل راست‌راست با انگبین بسرشند (موفّق هروی، ۹۵) ║ ق۶. ابهل ثمرۀ سرو کوهی است، گرم و خشک است اندر درجۀ سوم، از اخلاط روغن‌هاء گرم و قابض است (جرجانی۲، ۱/۲۸۶) ║ ق۷. ابهل ... حیض و بول را از رحِم و مثانه براند و جنین را مرده و زنده بیرون آرد و مسهل است (ابوبکر کاسانی، ۲/۷۴۱) ║ ق۸. ابهُل جوز‌الابهل گویند و ثمرة‌العرعر گویند و برس‌غنچه نیز گویند (حاج زین العطّار۱، ۱۲) ║ ابهل ثمر درخت اَوِرس است که او را عرعر خوانند و او حار و یابس در درجۀ دویم و در تحلیل و تلطیف قوی بُوَد (شمس‌الدین آملی، ۳/۱۳۵) ║ ق۱۲. ابهل ... ماهیت آن بدان که دو صنف است ... و صنف صغیر آن درختش عریض‌تر و کوتاه‌تر و ثمر این صنف صغیر ابهل است (عقیلی خراسانی، ۹۹) ║ ق۱۳. مداوای آن ... ابهل ساییدۀ با عسل سرشته؛ و اگر قلیل فرفیون و زعفران نیز اضافه نمایند بد نیست (نوری، ۱/۴۴۸) ║ ۱۳۳۴ش. زن آبستن ... در خوردن مواد زیر احتیاط کرده ... دارچین، سنا، گنه‌گنه و املاح آن، ابهل و سداب (جزایری، ۲۳۲)
ابهلِ هندی
(گیاه‌شناسی کهن) نوعی ابهل بومی شبه‌قارۀ هند؛ دیودار.
ق۱۲. ابهل هندی را به هندی دیودار گویند (عقیلی خراسانی، ۹۹) ║ ۱۳۹۲ش. از چوب ابهل هندی برای دفع سنگ کلیه می‌توان استفاده کرد (مرتضی ملکشاهی: وبگاه گیاهان دارویی، اینترنت)