فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سپندوار

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
سپندوار ‎sepandvâr‎ [گونۀ دیگر: اسفندوار]
(قید) ۱. (مجاز) با حالت آشفته، بی‌قرار و ناآرام ؛ سپندسان.
ق۷. سپندوار بسوزد برآتش تیغش/ سفندیار گر آید به جنگ روی تنش (فرید احول، ۱۰۶) ║ ق۸. تاکِی سپندوار بر آتش نهی مرا/ تاکِی به چشم شوخ جهان را کنی خراب (جهان‌ملک، ۲۹) ║ ق۹. گل‌برگ چهرة اختصاصش به گل‌گونة یحبهم و یحبونه چنان افروخته که عابدان هزارساله سپندوار بر آتش غیرت خلقتنی‌... سوخته (عبدالرزاق سمرقندی، ۱‏/۸‏) ║ ق۱۱. محصوران سپندوار از تاب آتش به اضطراب درآمدند (اسکندر بیک، ۲‏/۸۵۶‏) ║ از طعنۀ ملامت روحانیان بسوخت/ گوی زمین در آتش غیرت، سپندوار (فیّاض لاهیجی، ۱۶۴) ║ ق۱۲. سپندوار از آن کوی سیّدا امروز/ چه شد که سوخته و بی‌قرار می‌آید (سیّدا، ۲۵۵) ║ ق۱۳. چه‌گونه بر سر آتش سپندوار نسوزم/ که شوق خال تو دارد مرا به حال تباهی (فروغی بسطامی، ۲۹۶)
۲. (مجاز) با جهشی سریع و تند همراه با آشفتگی، هیجان، خشم و مانند ؛ اسپندسان.
ق۱۱. معنی لذّت چشیدن گِل گلبوی آنکه ای سوختهٔ سایهٔ پای چراغ معنوی! در بحر مثنوی مولوی سفینهٔ گوهری بر طراز و نام عالم‌سوزش را از شعلهٔ دیدار عَلَم شهرت برافراز. سپندوار، آهنگ فسون استماعی در سماع اختراعی برجستم (زلالی، ۲۲۲) ║ سپندوار شفائی سکون نمی‌دانم/ چه آتش است که در جان اضطراب من است (شفائی، ۳۴۷) ║ چو آتش غضبش برفروزد ازپیِ کینه/ سپندوار زمین خیزد از مکانش و لرزد (فیّاض لاهیجی، ۲۸) ║ ق۱۲. آخر کار، بهادران فیروزی‌شعار، از آتش‌افروزی کفرۀ تیره‌روزگار، پروا ننموده و سپندوار در میان نایرۀ پیکار درآمده، بیرق فتح و فیروزی افراختند (حسینی منشی، ۵۰۹) ║ ق۱۳. بهزاد با بزرگ‌زاده‌گان در مجلس نشسته‌بود. چون سر از بادۀ ناب گرم شد، به‌هوایِ نگارین، بهزاد سپندوار ازجا برخاست که به طهارت می‌روم (آورده‌اند، ۳۶۶) ║ ۱۳۱۶ش. عبدالله که تاکنون در آتش بی‌قراری پای مقاومت فشرده‌بود در این‌جا دیگر بی‌اختیار شد و یک‌مرتبه سپندوار ازجای برجست و با هیجان شدیدی سعید را که دربرابرِ او به زانو ایستاده و التماس می‌کرد، درآغوش گرفت (مؤتمن، ۸۴۳)
۳. (مجاز) با سر و صدای زیاد و بلند که از روی خشم، ناراحتی، هیجان و مانند آن از کسی شنیده می‌شود.
ق۱۲. افغان سپندوار زِ اختر بلند شد/ بر تن فلک کشید الف داغ از شهاب (تأثیر، ۵۲)

معنی سپندوار | فرهنگ جامع زبان فارسی