وضعیت: «تأییدشده»
ابن‌السبیل ebnossabil, -ne- [جمع: ابناء‌السبیل؛ <عربی ، اصطلاح قرآنی>]
یک. (اسم) (فقه و اصول) مسافری که در غربت یا راه مانده و بدون توشه و آذوقه باشد؛ ابن‌سبیل.
ق۵. صدقه حلال نبوَد هیچ توانگر را، مگر پنج کس را که از عاملین بُوَد، چنانکه یاد کردیم، و یا کسی را که ابن‌السبیل بُوَد (اسفراینی، ۲/۸۷۵) ║ ق۶. زکات ببخشند به پنج صنف، و آن پنج صنف فقرا و مساکین و رقاب و غارمین و ابن‌السبیل‌اند (نهایه، ۱/۱۹۳) ║ ق۷. در یتیم درویش شرط است و در ابن‌السبیل شرط نیست (مختصر نافع، ۸۰) ║ ق۹. ابن‌السبیل مسافری است که در سفر از نفقۀ خود عاجز گردد و از مال صدقه آن‌قدر بدو دهند که او را به شهر خود برساند (حسن قمی، ۱۷۲) ║ ق۱۰. ابن‌السبیل آن کسی است که منقطع از مال خود باشد (خنجی۲، ۲۴۹) ║ ق۱۲. چنین که حسن تو از خط شده‌است پا به رکاب / دو هفتۀ دگر ابن‌السبیل خواهد شد (مخلص کاشی: آنندراج، ۱/۱۴۰) ║ ق۱۳. مرا هرچه باشد از مجاوران و مسافران و ابن‌السبیل و میهمان دریغ نمی‌کنم (رضاقلی خان، ۱۰/۳۶۷) ║ ق۱۴. اطعام ابن‌السبیل از احکام ممدوحۀ اسلام است (طالبوف۱، ۷۹) ║ ۱۳۴۰ش. انسان می‌تواند زکات را در هشت مورد مصرف کند: اوّل فقیر، ... هشتم ابن‌السبیل، یعنی مسافری که در سفر درمانده شده (امام خمینی، ۲۵۷) ║ ۱۳۶۸ش. پیادگان بی زاد و توشۀ در سفر مانده را ابن‌السبیل می‌گفتند. ... بر حاکم شرع و هر فرد مسلمان بود که چنین کسی را زاد و راحله و وسایل حرکت فراهم نماید (شهری۲، ۲/۳۵۶) ║ ۱۳۹۱ش. واقفان خیراندیش مال‌ومنال و آنچه را که از دسترنج خویش اندوخته‌اند، وقف اِطعام، کمک به درماندگان، ابن‌السبیل ... کرده‌اند (ابراهیم فلاح: وقف میراث جاویدان، ش۷۷و۷۸/۷۸)
دو. (صفت) (مجاز) آواره و فقیر.
۱۳۳۳ش. آن علما ... خانۀ خاص‌وعام را می‌رُفتند و مردم را سائل‌به‌کف و ابن‌السبیل می‌کردند تا خود دارای آلاف‌والوف شوند (مینوی۱، ۳۴۲)