فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

زکیه

وضعیت: «تأییدشده»
زکیه ‎zakiyye‎ [گونۀ دیگرِ زکی۱؛ املای دیگر: ذکیه۲]
← زکی۱‏‌یک‌. ۱.
ق۵. برفتند هردوان. تا بدیدند جوانی را ... بکشت او را خضر. موسی علیه‌السّلم گفت: ای بکشتی تنی پاک را زکیۀ بی‌گناه بی تنی که کشته‌ بود؟ (سورآبادی۲، ۱‏/۵۷۵‏) ║ ق۶. جعفر صادق از دست بوجعفر منصور دوانیقی عاجز و فرومانده‌ که اند هزار نفس زکیّه از اولاد علی و فاطمه در دیوارها داشته (عبدالجلیل رازی۲، ۳۹۱) ║ ق۷. در پارس ملکی بود به سیرت رضیه مشهور و به سریرت زکیه مذکور (محمد ملطیوی، ۳۰۸) ║ ق۸. بدانید و آگاه باشید که زمرۀ اولیا‌ءالله و صفوت مخلوقات و خیرِ بریه را اوصافِ حمیده و صفات جمیله و اعمال زکیه و علوم قدیسه و احوال عجیبه است که بلبل زبان گویندگان در شرح جمال حال و کمال احوال ایشان لال است (زنگی بخاری۱، ۲۱۹) ║ ق۹. علمایی که ارباب عقول ذکیّه و فضلایی که اصحاب نفوس زکیه و فهوم جلیّه‌اند در این باب سخن رانده‌اند (محمد تبادکانی، ۴۷۸) ║ ق۱۰. شاید که به مسامع علیۀ مقیمان این مقام معلی‌عبور و بر خواطر زکیۀ طایفان آن حریم حرم‌آسا خطور کرده‌باشد که این چاکر هم از دعاگویان دولت ابدپیوند آن خاندان است (اسناد شاه طهماسب، ۷۶) ║ ق۱۱. اسامی ایشان و خلاصه‌ای از اطوار جلیه و احوال زکیه مرقوم کِلکِ بیان می‌گردد (اسکندر بیک، ۱‏/۲۰۴‏) ║ ق۱۳. خامۀ دوزبان را جرئت آن نیست که شمه‌ای از مراتب اخلاق علیّۀ جلیلۀ رفیعۀ ذکیه آن پادشاه سلطنت‌پناه را بر صفحۀ بیان زینت نگارش تواند داد (ابوالحسن قزوینی، ۷۴) ║ ق۱۴. پسر دویم مرحمت‌پناه محمدزکی‌خان است: جامع مناقب سنیه، حاوی مراتب زکیه، محل ‌الطاف سلطانی، منظور نظر حضرت خاقانی میرزا نعیم لشکرنویس‌باشی (حسن فسایی، ۲‏/۹۷۸‏) ║ ۱۳۰۰ش. شخصِ منتظر وسایل ملاقات آن حضرت را در وجود خود، از قبیل اعمال صالحه و اخلاق زکیه ... تهیه می‌نماید (جعفر خندق‌آبادی، ش۶۸‏/۱۳‏) ║ ۱۳۵۰ش. آقا مردان حلواچی‌زاده‌ها و آقا سلمان الک‌چی‌زاده‌های معاصر به‌نامِ وکلای مبرز دادگستری ... با فتنه و فسادی که به‌نامِ قانون برمی‌انگزیند خانمان صدها نفوس زکیه را آتش می‌زنند (آرین‌پور۱، ۱‏/۳۵۷‏) ║ ۱۳۶۸ش. آن دو دانشجوی الهیات هم که دارند ... بحث می‌کنند اینجا برای آن آمده‌اند تا مراقب باشند نفوس زکیه در اینجا چیزی نخورند و آلوده به ضلال و خذلان نگردند (زرّین‌کوب۲، ۴۶۲)

معنی زکیه | فرهنگ جامع زبان فارسی