وضعیت: «در حال ویراستاری»
ستام setâm, so- [گونۀ دیگر: استام، اوستام۱؛ هم‌آوا: سطام؛ املای دیگر: سطام]
(اسم) ۱. وسایلی مانند زین، رکاب، طوق و به‌ویژه افسار و دهنه و گاهی پوشش کامل که معمولاً اسب و گاه شتر و فیل را با آن‌ها مجهز می‌کردند یا می‌آراستند.
ق۴. به خوان بر یکی خلعت آراست شاه/ از اسپ و ستام و ز تیغ و کلاه (فردوسی، ۲/۲۹۳) ║ ق۵. به برگستوان پنجه اسپ گزین/ دگر صد شتر باستام و به‌زین (اسدی۳، ۱۹۸) ║ ق۶. به انواع مراعات ... شاهزاده را خوش‌دل کرد و اسب و سلاح و ستام و جنیبت و غلام مرتب کرد (لمعة السراج، ۱۷۲) ║ ق۷. دوات زر فرمود و تشریف خاص داد، از استر تنگ‌بسته، با ستام زردوز و قباه و کلاه و موزه؛ و تعظیم و تفخیمی هرچه تمام‌تر ارزانی داشت (تاریخ شاهی، ۲۴۳) ║ ق۸. چاکرانش استران را از مه نو کرده نعل/ بندگانش از مجرّه کرده اسبان را ستام (ناصر بخارائی، ۸۲) ║ ق۹. میعاد چنان بود که در اعیاد، خلیفه عزم رکوب فرمودی، بر اسبی براق‌صورت برق‌رفتار، گردن به طوق زر و دستارچه مزیّن و مطوّق کرده و ساخت و ستام مرصّع مستغرق ساخته (حافظ ابرو۴، ۲/۶۱) ║ ق۱۱. به عشق طوق ستامش قبولِ عقد کند/ به صلب قلزم و کان نطفۀ طلا و گهر (شفائی، ۶۷) ║ ق۱۲. شاه طهماسب ... هیون هامون‌نورد همایونی را به ستام بِستام‌آمود مُلجَم کرد (مهدی استرآبادی، ۱۸۶) ║ ق۱۳. شاهنشاه از چمن سلطانیه نصراللّه خان نوری ... را با تشریفی لایق و ساخت و ستام مرصّع به لآلی و جواهر به اتّفاق رجب آغا روانۀ بغداد نمود (لسان‌الملک سپهر، ۱/۲۲۹) ║ ق۱۴. مرا ببخش! آخر من کجا، اسب خریدن کجا! من چه می‌دانم اسب چه چیز است و زین و ستام وی چه چیز است (طاهر میرزا۱، ۴۸۰) ║ ۱۳۲۴ش. داماد هم، انصاف، کمی از تو ندارد/ درخوردِ هم این مرکب و این زین و ستامید (حمیدی، ۷۱) ║ ۱۳۳۴ش. اوگرن ... پیراهنی سفیدتر از گل زنبق و مرکبی به زین و ستام که یورتمه می‌رفت، خرید (خانلری، ۱۶۲) ║ ۱۳۸۰ش. در تکایا و تعزیه‌ها معمولاً چنان امکانی نبوده‌است که این گونه اسب‌ها را آن هم با رکاب و ستام و لگام زرین و سیمین ... برای مبارزان و مخالفان بیاورند (شهیدی، ۴۹۳)
۲. پس از اسم یا صفتی می‌آید و صفت مرکّب برای اسب یا مرکبی می‌سازد که دارای ستامی خاص و با ویژگی‌های آن اسم یا صفت است.
ق۴. چو می خورده شد نامور پور سام/ نشست از بر اسپ زرّین‌ستام (فردوسی، ۱/۲۴۶) ║ ق۵. صد و شست بالای زرّین‌ستام/ دو پیل از سپیدی چو کوه رخام (اسدی۳، ۳۳۴) ║ ق۶. هرکه ببیند تو را سوار چه گوید / شمس فلک‌مرکب ستاره‌ستامی (سوزنی۲، ۹۰) ║ ق۷. چون ز حنای گهرنگار مهِ نو / ادهم مه‌نعل شب‌ستام برآرد ـ از سر گوی زمین غبار شب تار / جنبش این خنگ تیزگام برآرد (اسفرنگی، ۲۱۲) ║ ق۸. ده اسب گران‌مایه زرّین‌ستام/ ز یاقوت و پیروزه رخشان دو جام (شمس‌الدین کوسج، ۲۶۹) ║ ق۱۱. خورشیدنعل بارۀ جوزاستام چرخ/ اینک لگام‌خایان در زیر زین اوست (طالب آملی، ۱۶۵) ║ ق۱۳. درخواست چاکر خاکسار آن است که دَمی دو، پیش از جنبش، رهی را مژده رسانند که چهاراسبه رخش مهرستام ماه‌خرام را در پی افتم (یغما، ۲/۱۸۶)