وضعیت: «در حال ویراستاری»
شدیده šadide [جمع: شداید]
یک. ۱. شدید۱.
ق۷. قوّت شدیده چون تأثیر او مشتدّ شود، امتناع او از تأثّر مشتدّ شود (قطب‌الدین شیرازی، ۳/۶۸) ║ ق۱۲. هرگاه در حُمّیات مطبقه و مبادی سکته و خوانیق و اورام عظیمه مهلکه و اوجاع شدیده فصد کنند و قبل از آنکه خون به قدر ضرور بگیرند غشی افتد، باک نباید داشت (ارزانی، ۳/۱۰۶۷) ║ ق۱۳. اگر هم‌کیشان من می‌دانند که من چنین کتاب را تصنیف کرده‌ام هر‌آینه نسبت به من عداوت شدیده اظهار خواهند کرد (آخوندزاده، ۳۲۳) ║ ق۱۴. زلزله‌های شدیده که در شیراز شده ابداً به حمام خرابی نرسانیده‌است (حاجی پیرزاده، ۱/۷۰)
۲. شدید۶.
ق۷. به‌اوقات که با ایشان فرصت مکالمت و محاوره‌ای یافتی سخن بر نفثة‌المصدور شرح غصّه و مقاسات معیشت شدیدۀ خود و ذکر مثالب و نشر مخازی و مساوی علاءالدین مقصور بودی (جوینی، ۳/۲۵۷) ║ ق۸. این صفت از او برنخیزد الّا بر ریاضات بلیغه و مجاهدات شدیده (شمس‌الدین آملی، ۲/۴۹) ║ ق۹. بعد از قطع منازل بعیده و طیّ مراحل شدیده به بیشه‌ای رسید (شجاع، ۶۳) ║ ق۱۰. شیخ به عبادات سدیده و ریاضات شدیده مشغول می‌بود (حافظ حسین، ۱/۲۳۸) ║ ق۱۳. باید ... بنای اخوّت و مودّت و مراوده میان دو سلطان والاشأن ایران و روم، مستحکم باشد و در هنگام وقوع وقایع شدیده و مشکلات عظیمه و سوانح و عوارض خطیره معاون و مظاهر هم باشند (رستم الحکما، ۲۱۸)
۳. شدید۵.
ق۸. هر خصلتی حمیده که در طبیعت شدیدۀ او بود به مصاحبت قراحصاری و سید حمزه که مادۀ بدکاری بود به صفات ذمیمه بدل شد (آقسرایی، ۲۷۹)
۴. شدید۲.
ق۱۳. حکّام ولایات و دیوان‌بیگیان و سایر رؤسای طرفین بیم از مؤاخذۀ شدیده داشته باشند (اعتمادالسلطنه۲، ۳/۱۵۹۱) ║ حکام ولایات، دیوان‌بیگیان و سایر رؤسای طرفین هم مؤاخذۀ شدیده داشته در هیچ حالت تخلّف و تجاوز نخواهد کرد، بل در حالتی که تکرار تخلف چنان که باید محقق شود، موجب معزولی ایشان خواهد بود (خاوری، ۲/۶۸۰) ║ بلی بعداز مجادلات و محاورات شدیدۀ عدیده بحمدالله‌تعالی نگارخامۀ معجزنگار زیارت شد و از اینکه به یاد شما بوده‌ام شکرها کردم (قائم‌مقام۱، ۱۸۱) ║ ق۱۴. منع الکل و افیون و کلیهٔ اعمال قبیحه و عادات مضره به وسیلهٔ وضع قوانین شدیده (مرامنامه‌ها، ۱۶۳)
۵. شدید۴.
۱۳۰۸ش. ورود کشتی لارنس از خلیج فارس به بصره، اخبار طوفان شدیده‌ای که در اوایل اکتبر در بوشهر و هنگام و بحرین حادث شده و صدماتی که به اهالی آن حدود رسانیده اشاعه داده‌است (سدیدالسلطنه کبابی۲، ۸۵)
دو. (اسم) حروفی که هنگام تلفظ پایدار هستند و قوی ادا می‌شوند به‌گونه‌ای که هنگام تلفظ آن صدا قطع می‌شود.
ق۱۰. هشت حرف مذکور وقت تلفظ قوت تمام دارد و نسبت به نقیض خود که رخوت است یعنی نرم سخت می‌نماید هشت عدد را شدیده نام کردند (مرادیه، ۱۱۹) ║ ق۱۱. سایر تقاسیم بسایط مانند: تقسیم به مستعلیه و منخفضه، و به مطبقه و منفتحه، و به مجهوره و مهموسه، و به شدیده و رخوه، و به حروف مد وغیرها، و به حروف قلب و مقابلها، و به حروف ابدال و قسیمها، همه اعتبارات شبحیۀ جسدیه است (میر داماد۱، ۱۴۱)