فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

دین‌داری

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دین‌داری ‎dindâri‎
(اسم) دین‌دار بودن.
ق۴. عمری که مر تو راست سرمایه/ ویذ است و کارهات به دین‌داری (رودکی، ۱۰۳۵) ║ ق۵. سه بطن از ایشان فرزندان را بهرام نام کردندی به‌حکم... دین‌داری و علم و عدل او (ابن بلخی، ۲۱) ║ ق۶. از خصایص کرمان که بدان معنی ممتاز است و درین خاصیت بی انباز دین‌داری و پاک‌اعتقادی و اسلام‌پروری و توحیدگستری اهل اوست (ابوحامد کرمانی، ۱۳۲) ║ ق۷. ایشان چون در بی‌چارگی و ضعف این رعیّت نگرستند و مسکنت و فقر ایشان بدیدند برقضیّتِ شفقت مسلمانی و دین‌داری خویش ببخشودند (جرفادقانی، ۴۳۴) ║ ق۸. کمال دین‌داری و وفور خدای‌ترسی و شمول رعیت‌پروری حضرت شریفه که از سایر ملوک اقطار و سلاطین امصار بدین صفات ممتازست معلوم شد (ابن هندوشاه۱، ۱، جزء۱‏/۳۸۲‏) ║ ق۹. امیر صاحب‌قران... پیغام داد که چون مسلمانی و دین‌داری تو معلوم دارم اعتماد بر دوستی تو کرده فرزنده و قرّةالعین خود را پیش تو فرستادم (شامی، ۴۴) ║ ق۱۰. باید که بر خاطر شما مخطور نگردد که ما را در غیرت دین‌داری قصوری و در ارادت انتقام از آن کافران بدفرجام فتوری بوده و هست (خنجی۱، ۵۷) ║ ق۱۱. توئی که از تو بلند است نام نیکوئی/ توئی که از تو به‌بار است شاخ دینداری (طالب آملی، ۱۲۰) ║ ق۱۲. بعد از آنکه در این ابواب اصرار کنیم احتمال دارد که خونریزی بیشتر شود لهذا از راه حسن نیت و دین‌داری، جواب زیاده مبالغه نکرده از تکالیف مذکوره نکول نموده ترک آنها کردیم (اسناد افشاریه، ۱‏/۱۲۳‏) ║ ق۱۳. غازیان را به صبر و سکون اشارت می‌فرمودند، ناله و نفیر از غازیان به اوج آسمان می‌رسید و چندان می‌گریستند که از این شوق و ذوق در راه دین‌داری تعجب‌ها حاصل می‌شد (جهانگیر میرزا، ۳۰) ║ ق۱۴. تقدس و دین‌داری به غایت قصوی بود حقیقتاً شخصی مستجاب‌الدعوه و از اهل باطن بود، یک دو فقره اهمال و مسامحۀ او در آسایش مردم و دفع تعدی ترکان دلیل بر بدی او نیست (اعتمادالسلطنه۴، ۱۸۴) ║ ۱۳۰۵ش. درحالی‌که برای او و امثالش که با تظاهر به دین‌داری بر مردم سوار شده و چنین رفتارهای زشت را می‌کنند مرگِ عاجل می‌خواستند به هر زبان بود جوابش داده‌بودند (مشفق۲، ۶۸) ║ ۱۳۳۰ش. گر به‌نامِ بی‌دینی نیکویی کنی به‌تر/ تا به‌نامِ دین‌داری فسق ورزی و عصیان (بهار، ۱‏/۳۰۳‏) ║ ۱۳۷۴ش. ایران هر روز به محلِّ زندان می‌رفت و می‌دید که این شاگرد داروساز مشهدی که خود را به دین‌داری زده‌بود، پیش‌نماز شده و فتح‌الله پاک‌روان استان‌دار سابق با آن‌همه کبکبه، از عجز پشتِ‌سرِ او نماز می‌خوانَد (بهنود۱، ۳۳۶) ║ ۱۳۸۲ش. سهراب هیچ رفتار سیاسی خاصّی غیراز دین‌داری و وطن‌خواهی بروز نمی‌داد، دچار نوعی ساده‌دلی بود، رشتة فنّی‌حرفه‌ای می‌خواند و به تربیت‌بدنی علاقه‌مند بود (محمدعلی۲، ۳۵۹)

معنی دین‌داری | فرهنگ جامع زبان فارسی