فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

بی‌اشتباه

وضعیت: «در حال تأیید»
بی‌اشتباه ‎bieštebâh‎
(صفت) ۱. ← بلااشتباه‏‌یک‌..
ق۷. از آن حضرت مشتری‌طلعت عطاردفطنت اشارتی بدین هواخواه بی‌اشتباه رسید کی کتابی در حکمت مشتمل بر منطق و طبیعی و الهی و ریاضی بسازد (قطب‌الدین شیرازی، ۱‏/۲۱‏) ║ ق۸. داعی دولتخواه و محب بی‌اشتباه را آنچ از محض اخلاص و دولتخواهی در خاطر آمد به عزّ عرض رسانید تا رای شریف به تفحص این قضیّه اشتغال فرموده و خلایق را ودایع حضرت خالق جل‌ّ جلاله دانسته از هول حساب یوم‌ المنقلب‌ و المآب اجتناب فرماید (ابن هندوشاه۱، ۱، جزء۱‏/۱۷۱‏) ║ ق۹. بندۀ مؤمن را چون در قبر درآرند، نکیر و منکر که حارسان قصر قبرند ... حق‌ تعالی بر ایشان وحی فرستد که بندۀ مرا از خدای وی پرسید که ایمانش بدان حضرت جلّ‌ ذکره درست و بی‌اشتباه است (معین‌الدین فراهی، ۵۹۹) ║ ق۱۰. باوجود این حال منتظر صدور و ظهور رخصت و اجازت آن حضرت که فی‌الحقیقه عین رخصت است ... مشتمل بر برکات مسرت‌آیات از سکان درگاه حضرت ظل‌الله بر این محب بی‌اشتباه منتظرالاشارات مشعر به دریافت ملاقات شرف ورود یافت (اسناد شاه طهماسب، ۵۲) ║ ق۱۲. وجود او نشان هستی ماست / به صدق این سخن هر زنده گویاست - بر این معنی که بس بی‌اشتباه است / سکوت مرده هم گویا گواه است (شیرعلی لودی، ۳) ║ ق۱۳. آثار خرابۀ بسیاری در آن نواح به نظر می‌آید که بر عظمت و وسعت و معموری آن شهر گواه و هریک بر بی‌وفائی دنیای دون و بی‌نیازی قادر کن‌ فیکون دلیلی بی‌اشتباه است (عبداللطیف شوشتری، ۱۴۲)
۲. (درمورد کسی یا چیزی) که در میان هم‌گونه‌های خود مانند یا همتایی ندارد و به‌سبب ویژگی‌های خاصش متمایز است و از آنان برتر است؛ بی‌نظیر، بی‌مانند.
ق۹. مآل حال چنان پادشاه بی‌اشتباه که در سخاوت و شجاعت نظیر نداشت، به سعی لئام بدفرجام، به قتل انجامید (اسفزاری، ۲‏/۱۷۳‏) ║ ق۱۰. حضرت شاه و امرای لشکر جهان‌پناه و سایر افراد سپاه از محض انتباه، دست ... در دامن توکّل بر قادر بی‌اشتباه محکم کرده به یک بار ... حمله کردند (امینی هروی، ۱۹۸) ║ ق۱۱. ملک قطب‌الدین به جای پادشاهی چنان زیبنده بود که هر کس از اهل نظر به سیمای او نظر افکندی، بی سؤال فرّ بزرگی و سترگی از او یافتی. شاهی بود بی‌گواه، بزرگی بود بی‌اشتباه (ملکشاه، ۱۰۹)
۳. بدون خطا و لغزش.
۱۳۸۲ش. اثبات می‌کند که دارای ذهن و بینش و نگره‌ای فلسفی‌تر از کسانی است که سنگ فلسفه را به سینه زده، آن را آن‌ چنان بی‌اشکال و پیشگامان آن را بی‌اشتباه می‌شناسند که حاضر نیستند کلامی را برخلاف شنیده‌ها و آموخته‌های خود بشنوند (کریم فیضی تبریزی: بیّنات، ش۳۹-۴۰‏/۳۲۵‏) ║ ۱۳۹۷ش. آن‌ها القا می‌کنند که تفسیرشان از مذهب، یگانه‌ تفسیر صحیح و بی‌اشتباه است و مؤمنان واقعی آن‌هایند (رضا گرشاسبی: پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، ش۲۶‏/۹‏)

معنی بی‌اشتباه | فرهنگ جامع زبان فارسی