فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابصار

وضعیت: «تأییدشده»
ابصار ‎absâr‎ [جمعِ بصر؛ <عربی>]
(اسم) ۱. چشم‌ها.
ق۵. اسماع ظاهر طاقت استماع این ندارد و اِبصار اَبصار صورت اطّلاع این معنی را نشاید (خواجه عبدالله۱، ۱‏/۳۶۶‏) ║ ق۶. بسیار عزیزان پوشیده در این ولایت مقیم‌اند که در بسی ولایت‌ها از آن یکی یافته نشود، اگرچه به ستر اولیایی ... محتجب‌اند از ابصار عوام (محمد منوّر، ۱‏/۴۰‏) ║ ق۷. ابصار بیش‌تر مردمان ضعیف است و مقصور است بر دنیا. نور آن به مشاهدة عواقب نکشد (مؤید خوارزمی، ۳‏/۶۰۱‏) ║ ق۸. اله ... از عقول محجوب است چنان‌که از ابصار محجوب است (باخرزی، ۲‏/۴‏) ║ ق۹. نهیب آن حادثۀ شکیب‌سوز بصایر و ابصار کبار و صغار از اخیار و اشرار را تیره و خیره ساخت (شرف‌الدین یزدی، ۲‏/۱۲۹۶‏) ║ ق۱۰. آن دو لشکر چون بحر اخضر درتموّج آمده درهم مخلوط شدند و چندان غبار انگیخته شد که پرده‌ها درمیانِ اشخاص و ابصار حایل گردید (روملو، ۱‏/۳۷۱‏) ║ ق۱۱. اعلیحضرت ... چون خاک این آستان، به نوربخشی دیدۀ محتاجان ضرب‌المثل پیر و جوان است، چشم نیاز بر این کحل‌الجواهر ابصار جهانیان دوخته (وحید قزوینی، ۳۶۲) ║ ق۱۲. مهی از آسمان فیض تابید / که شد روشن از آن بر مردم ابصار (لامع، ۵۵۳) ║ ق۱۳. ولدی ذکور از صُلب مقدس شاهنشاهی فروغ‌بخش ابصار گردیده (اعتمادالسلطنه۲، ۳‏/۱۷۲۸‏) ║ بر تاجش لعلی گران‌بها نصب کرده که پرتو و شعاع آن ابصار را خیره کردی (رضاقلی خان، ۸‏/۱۱۷‏)
۲. (مجاز) کسانی که برای حاکمان و مأموران دولتی خبر می‌بردند؛ جاسوسان.
ق۱۳. دولت‌های خارجه از هر طرف و در هر گذر عیون و ابصار دارند (قائم‌مقام۱، ۸۴)
ترکیبات: اصحاب ابصار؛ خداوندان ابصار

معنی ابصار | فرهنگ جامع زبان فارسی