فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سقط‌بار

وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
سقط‌بار ‎saqatbâr‎ [صورت کوتاه: سقط]
(اسم) اصطلاحی تجاری در گذشته که به کالاهایی به‌ جز منسوجات و مواد غذایی ضروری اطلاق می‌شد و آن شامل ادویه، خشکبار، قند و شکر و جز آن‌ها بود و هنگام ورود و خروج از مرز یا شهرها عوارض گمرکی یا راهداری داشت.
ق۹. از مردم فریبنده و بی‌بصر و خاین امین‌نما محترز و مجتنب باشد. آن جنس اشتر کند که سود خویش در آن بیند. و تا تواند اجناس کم‌کرایه خرد، چه هر چه آن را خرج و کرایه بسیار برد سقط‌بار خوانند (انیس‌الناس: شجاع شیرازی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۶ش.، ۱۲۴) ║ ق۱۳. واردی از طرف یزد سوای کوتواری عایدی گمرک ... سقط‌بار سوای نبات و دارچین که در گونی گذارند (ضرّابی، ۲۲۹) ║ ق۱۴. سهام‌الملک... در این‌جا گرفتاری بسیار به‌هم رسانیده. قند و سقط‌باری هم که جهت طهران خریده و تریاکی هم در یزد خریده همه ازقرارِمعلوم دولاب‌بازی است (اسناد امین‌الضرب، ۹۸) ║ ۱۳۶۰ش. مال‌التجاره هندوستان از قبیل ریسمان فابریک هند از ۱۶ الی ۳۰ مثقال – چلوار- ململ... – سقط‌بار عطاری امثال فلفل، زردچوبه، دارچینی، قهوه، چاهی... برای مصرف کرمان و توابع ... وارد می‌شود (جهانگیر اشیدری: چیستا، ش۴، ۴۲۳) ║ ۱۳۷۸ش. در حدود ۱۶۲۳ م (۱۰۲۳ هجری قمری) که کاتف، بازرگان روس، به ایران آمده است در مسیر شماخی به اردبیل (۴۰۰ دینار) عوارض راهداری اخذ می‌شد. این مبلغ برای منسوجات، چهار برابر و برای سقط‌بار هشت برابر میزان رسمی بوده است (مقصود‌علی صادقی: زبان و ادب فارسی، ش۱۷۱، ۸۸)

معنی سقط‌بار | فرهنگ جامع زبان فارسی