فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

کشف

وضعیت: «در حال تأیید»
کشف ‎kašaf‎ [جمع: کشفان]
(اسم) ۱. لاک‌پشت.
ق۴. چون کشف انبوه غوغایی بدید/ بانگ و ژخ مردمان خشم آورید (رودکی، ۱۰۸۴) ║ ق۵. موی از جایگاهی برکنند و به خون کشف دشتی با قطران بمالند مو دیگرباره برنیاید (شهمردان۱، ۱۸۷) ║ ق۶. اگر سر گاو کوهی یا استخوان گوزن یا کشف یا خارپشت در خانه بسوزانَد، ماران بگریزند (تفلیسی۲، ۳۷۶) ║ ق۷. چو اندر دستِ شه پیدا شود گرز گران‌سنگش/ کشف‌کردار خصمش را سر اندر تن نهان گردد (کمال‌الدین اصفهانی، ۶۵) ║ ق۸. امیر مطهر تن کشف‌وار سر در گریبان ادبار کشیده‌بود و چون کفتار در مضیق انحصار و انکسار گرفتار مانده (عزیز استرآبادی، ۴۷۷) ║ ق۹. شاه ملک کشف‌وار در حصار خزیده سپر ممانعت و مدافعت درسر کشید (میرخواند، ۴‏/۲۶۰‏) ║ ق۱۰. از روی اضطرار و اضطراب ... به قلعۀ اختیارالدین رفته کشف‌وار سر در درون نارین قلعه کشید (روملو، ۳‏/۱۴۳۹‏) ║ ق۱۱. دشمنان گرسنه‌چشم ترا/ کشف آید به چشم چون انناس (سلیم تهرانی، ۴۹۸) ║ ق۱۲. قلعۀ سنگ ترا مأمن راحت نشود/ چون کشف تا سر خود را به گریبان نکشی (تأثیر، ۷۱۲) ║ ق۱۳. کشفی به بزرگی گوسفند در آنجا دیده شد (بهاءالملک، ۲۳۶) ║ ق۱۴. مسکین‌کشفان را سر بیرون شود از کاسه/ زنبور نر و ماده چون جعفر و عبّاسه (ادیب‌الممالک، ۲‏/۴۴۳‏) ║ ۱۳۳۴ش. یکی از خوراکی‌هایی که چشم نوزاد را آبی آسمانی می‌نماید، کشف یا خرچنگ دریایی است (جزایری، ۲۵۴)
۲. (هیئت و نجوم کهن) برج چهارم از برج‌های دوازده‌گانۀ فلکی؛ سرطان (در شاهنامه چاپ خالقی به جای کشف «حمل» آمده تنها بر اساس ضبط فلورانس. خانم لیلی ورهرام در مقاله‌ای این ضبط را مرجوح دانسته و گفته همان کشف، که در همه نسخه‌های دیگر شاهنامه، دیده می‌شود درست است) (احتمالا بهتر است مدخل سرطان را ایجاد کنیم با لااقل یک تفکیک «برج» و این را به آن ارجاع بدهیم).
ق۴. چو کرد اختر فرّخ‌ ایرج نگاه/ کشف {متن: حمل} دید طالع، خداوند ماه (فردوسی، ۱‏/۱۰۶‏) ║ ق۵. صورت‌های شمالی ... هشتم لورا و آن چنگ رومی باشد و گاه‌گاه او را کشف نام کنند (بیرونی، ۹۲) ║ ق۷. صورت شلیاق این است و در بعضی کره‌ها دیده‌ایم که صورت سلحفاة یعنی کشف کرده‌اند (خواجه نصیر۳، ۶۲)

معنی کشف | فرهنگ جامع زبان فارسی