وضعیت: «در حال تأیید»
آسوری âsuri [گونۀ دیگرِ آشوری؛ جمع: آسوریان؛ <آسور (احتمالاً به‌واسطۀ یونانی Assuríā، در نهایت از اَکَّدی Aššur «نام امپراطوری و تمدنی کهن در خاورمیانه») + -ی (سازندۀ صفت/ قید). قس فارسی میانه asūrīg؛ نیز ← آشوری.>]
یک. (اسم) ۱. ← آشورییک. ۱.
۱۳۱۴ش. آسوریان نبو را از قرن چهاردهم قبل از میلاد و بابلیان از دوهزار سال قبل از میلاد پرستیده‌اند (ظهیر الاسلام‌زاده دزفولی: ارمغان، ش۲/۱۴۵) ║ ۱۳۲۱ش. جان و مال مردم صلح‌جو و آرام این نواحی دستخوش غارت و چپاول این قوم سبع، که در این ذمیمه میراث فراوانی از پدران یا اعمام خود یعنی آسوری‌های دوسه‌هزار سال قبل تاریخی دارند، می‌گشت (عبداللّه مستوفی، ۳/۳۶۵)
۲. ← آشورییک. ۲.
۱۳۱۴ش. الواح مزبور بعدها به‌توسط مستر رالینسن خوانده شده و معلوم شد به زبان آسوری بابلی و سومری می‌باشند (ظهیر الاسلام‌زاده دزفولی: ارمغان، ش۲/۱۴۵)
۳. ← آشورییک. ۳.
۱۳۴۱ش. این ترجمه در قرن نوزدهم به عمل آمده و کشیش عالی‌مقام آسوری ... آن را ازروی ترجمۀ کلیله و دمنۀ عربی ابن المقفع به سریانی جدید یا زبان آسوری آورده (محمدجواد مشکور: یغما، ش۱۶۶/۸۲) ║ ۱۳۶۴ش. جویده‌جویده چیزهایی می‌گوید. برایِ اولین‌بار لهجۀ آسوری‌اش مشخص می‌شود (کوشان۱، ۳۹) ║ ۱۳۷۲ش. گویا نخستین روزنامه به زبان آسوری، که اشعۀ نور نام داشت، در همین چاپخانه چاپ می‌شد (محمود طاهراحمدی: گنجینۀ اسناد، ش۱۲/۲۱)
۴. ← آشورییک. ۴.
ق۱۴. ولیعهد هم سخت گرفته که باید آذربایجان از قشون پلیس جنوب و قزاق طهران و ژاندارم پنج‌هزار ارامنه مسلح و آسوری‌ها بمبارده شود (محمد کمره‌ای، ۲/۱۴۲۶) ║ ۱۳۲۱ش. منتظر بودم که با یک نفر ترک‌زبان از اهل هشترود یا اردبیل یا جلفا و یا یک نفر آسوری و کلدانی از اهالی سلماس و ارومیه مواجه شوم (عبدالله مستوفی، ۲/۲۳۳) ║ ۱۳۶۸ش. این صنعت وسیلۀ آسوری‌های روسیه و قفقاز و نقاط دیگر به ایران رسید (شهری۲، ۳/۳۲۸) ║ ۱۳۸۷ش. بیکل به قصد کمک به او وظیفۀ مترجمی وی را تقبل کرده بود و در همان هنگام در نامه‌ای به بنفای از احتمال وجود ترجمۀ سریانی بوذ در میان آسوریان کردستان یا پیرامون دریاچۀ ارومیه نوشت (فاضل پاکزاد: نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴/۱۵۴)
دو. (صفت) ← آشوریدو..
۱۳۱۶ش. به تمدن آسوری می‌رسیم، پادشاهان آسوری سلسلۀ کاسیت‌ها را بیرون کردند و شهرهای بین‌النهرین را خراب و منهدم ساختند (محمد معین: تعلیم و تربیت، ش۱/۳۲) ║ ۱۳۳۴ش. نخست مدرسۀ سن‌لویی را کشیشان فرانسوی لازاریست دایر کردند که تنها بچه‌های ارمنی و آسوری و یهودی را به آن می‌پذیرفتند (نفیسی۱، ۶۷۶) ║ ۱۳۶۳ش. ببین، همۀ سفارتخانه‌های خارجی پُر از زن و مرد ارمنی، آسوری و کلیمی است (براهنی۱، ۱/۳۳)