دلیلی

وضعیت: «در حال تأیید»
دلیلی ‎dalili‎ [<← دلیل + -ی (سازندهٔ اسم فعل)>]
(اسم) ۱. راهنمایی، نشان دادن راه.
ق۴. این ایاس او را پیش آمد و به مهمانی بر دو سه روز او را مهمان داشت و توشة بیابان داد و خود به دلیلی با او برفت (بلعمی۲، ۲‏/۸۱۷‏) ║ ق۵. طمع چون کردی از گمره، دلیلی؟/ نروید هرگز از پولاد شمشاد (ناصر خسرو۱، ۱‏/۶۱‏) ║ ق۶. شمس با مردان‌دخت همراه شد ازبهرِ دلیلی؛ تا نزدیک گوران رسیدند (سمک، ۵‏/۱۳۱‏) ║ ق۷. سالک کسی باشد که او را... گاه بر راه و گاه بر بی‌راه می‌برند، تا بر راه و بی‌راه وقوفی تمام یابد، تا دلیلی و ره‌بری جماعتی دیگر را بشاید (نجم دایه، ۳۷۵) ║ ق۱۱. شاه عالم‌پناه به دلیلی ندر خان سر در به بیابان گذاشته به‌طرف کنار آب روان شدند (عالم‌آرا۲، ۳۱۷) ║ ق۱۴. به داوُد دلیلیّ و ره‌بر شمرد/ به موسی دبیریّ و دفتر سپرد (جیحون‌آبادی، ۵۱)
۲. نشان دادن این‌که چیزی وجود دارد و یا در حال وقوع است یا در آینده ممکن است وجود داشته باشد و یا رخ دهد؛ نشانهٔ چیزی بودن.
ق۷. فصل سؤم، اندر آنکه دلیلی لفظ بر معنی بر چند روی بود (بابا افضل، ۵۰۶)
۳. سیب.
ق۱۲. به یوسف رهبر آن سیب دلیلی/ زده بر پنجة خورشید سیلی (تأثیر، ۱۶۱) ║ ریاض حُسن بتان را که رشک صد چمن است/ دهن شکوفة سیب دلیلی ذقن است (تأثیر، ۴۰۰) ║ به یوسف راهبر گردیده چاه آن زنخدانم/ دلالت کرد این سیب دلیلی تا به کنعانم (تأثیر، ۶۳۵) ║ ق۱۴. قسم دیگر از سیب سیبی است که آن را دلیلی گویند که آن پیش‌رس سیب‌ها است (محمدمهدی اصفهانی، ۱۱۶)