فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مسکونه

وضعیت: «در حال ویراستاری»
مسکونه ‎maskune‎
(صفت) ۱. ← مسکونی.
ق۷. ممکن است کی شمس منکسف شود دو بار در پنج ماه عظمی در جمیع نواحی مسکونه. {فن دوم: تلخیص مجسطی} (قطب‌الدین شیرازی۱، فن دوم، ۱۱۷) ║ ق۹. علس ... آن شهری است بر طریق و جادة سرّمن‌رای تا عبادان ... چنانچ طول او در عرض ضرب کنند ده هزار فرسخ بوده ... و هر هزار فرسخ بیست‌ودو هزاروپانصد جریب زمین است چنانچ هزار فرسخ دویست‌وبیست‌وپنج هزار جریب بود و به‌سبب اجام و اکام و ... دیه‌های مسکونه ... دو دانگ بینداختند چنانچ صدوپنجاه‌ هزار جریب زمین بماند (حسن قمی، ۱۸۰) ║ ق۱۰. طول این بحر به‌ طرف شمال دویست‌وپنجاه فرسخ باشد و جزایر مسکونه در این دریا کمتر است (خواندمیر۳، ۳۹۵) ║ ق۱۱. طبیعت کل در هر اقلیمی مسکونه در مدتی معین که مذکور نموده، از حیوانات و غیر آن نری و ماده‌ای پیدا سازد (خالقداد۲، ۲‏/۷۷‏) ║ ق۱۲. بلدی که بعید باشد از مدار رأس‌السرطان ... سردتر می‌باشد تا به عَرض شصت و شش درجه رسد که... عمارت و سکونت در آن بسیار کم است. و بعد از آن - به سبب کمال سردی - معموره و مسکونه نیست (عقیلی خراسانی۱، ۱‏/۴۰۵‏) ║ ق۱۳. تخمین ولایت روسیه را نموده‌اند ... باین نحو که ارض ینگی دنیا و... مابقی ربع مسکون را کلاً مساحت نموده، ممالک متعلقه به روسیه هفت یک همه ممالک مسکونه دنیا محسوب می‌شود (میرزا صالح۲، ۱۲۴) ║ ق۱۴. کُرۀ مسکونۀ ما تقریباً سه‌هزار کرور نفر سکنه دارد (تربیت، ۲‏/۱۳۳۵‏) ║ ۱۳۱۳ش. مادۀ ۱۷۲ـ اگر حیوان گم‌شده در نقاط مسکونه یافت شود و پیداکننده با دست‌رسی به حاکم یا قائم‌مقام او آن را تسلیم نکند، حق مطالبۀ مخارج نگاهداری آن را از مالک نخواهد داشت (قانون مدنی، ۳۵)
۲. (پیشنهاد حذف این برش معنایی) ← ساکن‏‌یک‌. ۲.
ق۱۳. بارها به اهل مشرق‌زمین و اقوام مسکونۀ آسیا به آواز بلند گفته‌ایم. {س:۲} (اختر، ۲‏/۱۲۰۶‏)
۳. (پیشنهاد حذف این برش معنایی) ← ساکن‏‌یک‌. ۱۴.
ق۱۴. لشکریان سواره نیز منحصراً از قبائل و عشایر مسکونه و غیرمسکونه گرفته می‌شود. {س:۳} (اختر، ۴‏/۲۴۱۷‏)

معنی مسکونه | فرهنگ جامع زبان فارسی