وضعیت: «در حال ویراستاری»
فنول fenol [املای دیگر: فنل]
(اسم) ۱. (شیمی) هریک از ترکیبات آلی آروماتیک، شامل یک گروه هیدروکسیل متصل به حلقهٔ بنزن.
۱۳۴۷ش. در ناحیهٔ کوتلاس کارخانهٔ عظیمی برای تولید فنولها ساخته میشود (بورس، ش۶۴/۲۱) ║ ۱۳۹۱ش. مطالعات بسیاری نشان دادهاست که آنتیاکسیدانهای طبیعی، ازجمله فنولها قادرند که از اثر LDL جلوگیری کنند (مرتضی محمدی و دیگران: بهداشت مواد غذایی، ش۵/۴۲)
۲. (شیمی) سادهترین ترکیب این دسته، به صورت جامد بلوری سفیدرنگ با بو و مزهای تند و سمی که قابل حل در آب است و به عنوان یک ضدعفونیکننده و گندزدای قوی در محیطهای بیمارستانی و صنعتی و همچنین در تولید انواع پلاستیکها و رزینها و مواد دارویی به کار میرود ؛ اسیدفنیک.
ق۱۳. نسخۀ مایۀ محسوس از این قرار است: ... نبات، دو گرام ... دیکسترین، چهار گرام؛ صمغ عربی، چهار گرام؛ فنول، دو گرام {آنتوان خان، ق۱۳} (قاجاریه و عکاسی، ۲۹۳) ║ ق۱۴. بگیرند فنول خالص ۳ گرم، تعفین کوکا و تعفین حسنلبه مکد ۵ گرم، مطبوخ کوکا (۲ در ۱۰۰) ۲۹۰ گرم، مخلوط کرده غرغره نمایند (علیاکبر نفیسی: پزشکینامه در علم تراپوتیک، ۵۴؛ مطبعهٔ طهران، ۱۳۱۷ق) ║ ۱۳۱۱ش. بوی فنول که در تمام راهروها پیچیده بود (هدایت۷، ۷۳) ║ ۱۳۴۴ش. دامپزشک ... رفت و بوی زنندهٔ فنول بهدنبالِ خود بهجا گذاشت (بهآذین۵، ۱/۲۸۲) ║ ۱۳۶۸ش. برای تصفیهٔ هوا آتش را پیوسته در بخاری دیواری زنده نگه میداشتند؛ هرچند این کار ... نمیتوانست رایحهٔ تند ضمادها را و بخارات اتر و ید و فنول و داروهای بیحسی را ... برطرف کند (نجفی۱، ۲/۸۷۷) ║ ۱۳۷۷ش. لیستنیتسکی ... سیروزی را به حال استیصال تو بیمارستان گذراند، با زخمبندی و قیافهٔ حالگیرِ پرستارها ... فنول و باقی قضایا (شاملو۱، ۳/۹۹۸)