فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

دعی

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دعی ‎da’i(y)‎ [جمع: ادعیا(ء)؛ <عربی>]
‌یک‌. (اسم) ۱. به عنوان دشنام برای کسی به کار می‌رود که پدرش معلوم نیست یا اصل و نسب درستی ندارد؛ حرام‌زاده.
ق۶. چون علی در ولایت نبوی/ کوثر داعی و عدوی دعی (سنایی۳، ۸۶) ║ ق۷. رجف کرد اندر هلاک هر دعی / فهم کرد از حق که «یا ارض ابلعی» (مولوی۱، ۲‏/۳۷۸‏)
۲. کسی که خود را به کسی جز پدر یا خاندانش منسوب می‌کند یا اغلب به دروغ مدعی می‌شود که با خاندان پیامبر یا بزرگی نسبت دارد.
ق۶. چه اگر او را نشناختندی، نفس ایشان ساکن نبودی به قبول قول او، و گفتندی ما خود چه دانیم که این کیست؛ دعیّ است یا نَسَبی دارد، پاک‌نفس است یا نیست (ابوالفتوح، ۲‏/۲۲۷‏) ║ اگر وقتی کبیره‌ای عوذاً بالله از مراد حادث شود و مرید از آن بوی کفر شنود فی‌المثل و ایمان نپندارد، در دعوی ارادت دعیّ ملحق باشد، نه داعی به‌حقّ (خاقانی۲، ۲۶۴) ║ ق۱۴. سلسلۀ سادات نسابه حسنی‌حسینی شیرازی: ... اسامی اشخاص هر طبقه از سادات را در آن کتاب به وضعی مخصوص مندرج ساخته، به این وسیله دعی عنید را از سید فرید شناخته (حسن فسایی، ۲‏/۱۰۶۲‏)
‌دو‌. (صفت) ⇅ دعی‏‌یک‌. ۲.
ق۸. او نسب خود را به شیبان رسانیدی و به خط یکی از نسابان نسبت او را متصل به شیبان دیده‌اند، و بعضی دیگر در نسب او طعن کنند و او را دعی خوانند (هندوشاه نخجوانی، ۱۹۲) ║ ق۱۱. شخصی در کسوت قلندری خود را بر مردم آنجا ظاهر ساخت که من شاه اسماعیلم ... سولاق حسین فرصت یافته، به اتفاق آن جماعتْ آن مدعی دعی و آن مفتّن شقی را گرفته ... به استقبال موکب جلال ارسال داشتند (محمود افوشته‌ای، ۱۱۶) ║ ۱۳۹۰ش. در دیگر کتب انساب، به‌خصوص انساب طالبیان، در موارد بسیاری به کسانی که دعی هستند و ادعای نسب دروغین دارند اشاره شده‌است (صفری - عالمی: سخن تاریخ، ش۱۵/۶۸)

معنی دعی | فرهنگ جامع زبان فارسی