وضعیت: «در حال تأیید»
ستیزه‌جویی setizejuyi, -’i [فعل همایند: کردن، نمودن، ورزیدن]
(اسم) ۱. (گاهی با حرف اضافۀ با) ← ستیزیک. ۳.
ق۱۲. چون موکب جهانگشا عازم تنبیه معاندین خبوشان گردید و از اطراف ممالک محروسه بوی نفاق و وزیدن نسیم فراق انتشار یافت و فلک غدار و گردش لیل و نهار بوی بی‌وفایی به ساکنان زمین و سما رسانید، واقفان حضور و عقلای دستور جرأت عرض آن مطلب را نکرده از ستیزه‌جویی قضا سر به گریبان سپرده توهم‌ناک چون بوتۀ خاشاک خود را در چهارموجۀ سیلاب می‌انگاشتند (محمد مروی، ۳/۱۱۹۴) ║ ق۱۳. چه معنی داشت که کارگزاران آن دولت نسبت‌به خدام حضرت نایب‌السلطنه که صورت رأفت و رحمت و مایۀ امن و راحت است، به فتنه‌گری و درشت‌خویی و کینه‌ورزی و ستیزه‌جویی برخیزند. و مع‌هذا از اخبار و اعلام، منع‌پذیر نگشته، کار به جایی برسد که لشکر سلطانی به جنگ‌وجدال برخیزند و غبار نهب و قتال انگیزند (دنبلی، ۴۶۱) ║ ۱۳۲۳ش. به همین جهت کسانی را هم که زیردستی و سیه‌روزی مسلمین بر قلوبشان آتش زده و برای هدایت و راهنمایی برادران خود کمر همت بر میان بسته‌اند دشمن خود انگاشته، به جای آنکه در پیشرفت مقصود و منظور مقدسشان یاری کنند به پیکار و ستیزه‌جوئی با آنان برخاسته تا می‌توانند از بدگوئی دربارۀ آنها دریغ نداشته و از نادانی چراغی را که در این ظلمت جهالت برای راهنمائی آنان برافروخته شده خاموش می‌سازند (احمد رفیعی: آئین اسلام، ش۴۵/۳) ║ ۱۳۵۴ش. شاه مآل‌اندیش و واقع‌نگر، با ستیزه‌جویی سپاه بیگانه وضع خویش را متزلزل و غیرقابل‌دوام یافته ازاین‌رو چاره را در استعفا دیده‌است، بلکه پسر بتواند آب رفته را به جوی بازآرد و خشم سیاست بیگانگان را فرونشاند (دشتی، ۱۹۰) ║ ۱۳۸۷ش. در تمدن سنتی، انسان خلیفة‌الله است و حرمت دارد و در عین حال، هم در برابر خود مطلق (خداوند) مسئول است و هم بر محیط طبیعی سلطۀ نامحدود ندارد. ازاین‌رو، سر جنگ و ستیزه‌جویی با خود و جهان طبیعی نخواهد داشت، زیرا هرگز توازن خویش را از دست نمی‌دهد (علی رمضانی: معرفت، ش۱۳۲/۱۴۵) ║ ۱۳۹۸ش. در میان اقسام کافران، تنها کافر محارب که به عناد و ستیزه‌جویی با دین اسلام برخاسته است مهدورالدم است (حسین مختاری: پاسخ به شبهات دینی، ش۱۳/۱۴۱)
۲. وضعیتی که در آن افراد به سبب دشمنی یا اختلاف نظر یا تعارض منافع، با یکدیگر بدرفتاری می‌کنند و می‌کوشند یکدیگر را برنجانند یا به هم آسیب بزنند؛ نزاع.
۱۳۱۶ش. عبدالله پیش رفت و سعید را که همچون کورۀ آتش برافروخته بود کنار کشید و محمود را از دست او رهانید و به وی گفت: دیگر منتظر چه هستی؟ آیا باز می‌خواهی از توقف خود ایجاد نفاق و ستیزه‌جویی نمایی؟ (مؤتمن، ۵۱۱) ║ ۱۳۴۶ش. دیری نخواهد گذشت که بنی آدم از سیاه و سپید و سرخ و زرد در جهان دانش همدوش خواهند بود و با این وضع، سیاست جهانی باژگونه خواهد شد و خیرخواهان بشری برای محو آثار ستیزه‌جوئی به ایجاد حکومت جهانی اقدام خواهند کرد (عبدالاحد اردوبادی: یغما، ش۲۲۷/۱۶۱) ║ ۱۳۷۷ش. از سوی دیگر، دیپلماسی اتریش-مجارستان، شاهزادۀ میلان را وامی‌داشت که آلبانیایی‌ها را مجبور به خروج کند تا زمینه‌ای را برای ستیزه‌جویی و عناد میان آلبانیایی‌ها و صرب‌ها پدید آورد (وحید فرمند: سیاست خارجی، س۱۲، ش۳/۷۹۲) ║ ۱۳۹۸ش. در کنار این زمینه‌ها اقدامات شاه اسماعیل در گوشه و کنار ایران در برخورد با شیبک خان ازبک و پیروان اهل سنت نیز ستیزه‌جویی مذهبی میان عثمانی‌ها و صفویان را حادتر می‌کرد (بدرالسادات علی‌زادۀ مقدم: تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، ش۳۵/۶۹)
۳. (گاهی با حرف اضافۀ با) ← ستیزیک. ۱۰.
۱۳۲۳ش. رفتار پدر و مادر نسبت به یکدیگر در تربیت طفل بسیار تأثیر می‌بخشد. گفت‌وگو و نزاع آنان در برابر چشم فرزندان از معنویت و اهمیت و احترام ایشان می‌کاهد. وقتی می‌بینند پدر با مادرشان بدرفتاری و ستیزه‌جوئی می‌کند، کینۀ او را در دل می‌گیرند و برعکس (حبیب یغمائی: آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت)، س۱۴، ش۱/۳۶) ║ ۱۳۴۹ش. اگر به خواسته‌های کودکی توجه شود و از طریقۀ عاقلانه مورد بررسی قرار گیرد، محققاً نتایج مطلوبی به دست خواهد آمد، درحالی‌که پرخاشگری و ستیزه‌جویی او را بیشتر وحشی و متمرد بار می‌آورد (رضا مظلومان: دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، ش۳/۱۴۰) ║ ۱۳۷۳ش. مادرِ رحیم میدان را خالی نمی‌کرد. جنگ‌جوی قهاری بود که از ستیزه‌جویی لذّت می‌برد. پشت به او کردم. دهان‌به‌دهان گذاشتن با او بی‌فایده بود (حاج‌سیدجوادی، ۳۲۵) ║ ۱۳۹۷ش. ثواب قرض هجده برابر ثواب صدقه است. با بزرگواری به دنبال گرفتن طلب خود باشید، نه با ستیزه‌جویی با بدهکار. به دنبال گرفتن زیادتی در قرض نباشید (حرمت ربا) (مقدّم و دیگران: پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، ش۱۱۶/۲۶)
۴. (گاهی با حرف اضافۀ با) ← ستیزیک. ۲.
۱۳۲۴ش. به هیچ وجه احتمال نمی‌رفت که دولت تزاری در آن وقت سر ستیزه‌جوئی با ایران را داشته بوده‌است، بلکه بیشتر چنین به نظر می‌رسد که بعد از عقد معاهدۀ ترکمانچای، روسیه پیروی از سیاست «نفوذ آرام» را بر زور و تجاوز ترجیح می‌نهاده (تهمورس آدمیت: یادگار، س۱، ش۱۰/۲۷) ║ ۱۳۶۲ش. می‌گفت که خوش‌حال است که هنریش در کشاکش ستیزه‌جویی و نه در حالت تسلیم و رضا کشته شده‌است (کلانتریان، ۱۱۵) ║ ۱۳۹۷ش. برای برقراری موقت آرامش و امنیت، فقط در ماه‌های حرام جنگ‌جویی و ستیزه‌جویی ممنوع بود و کینه‌ها به‌طور موقت فراموش می‌شد (انجم‌شعاع-مظاهری: معرفت، ش۲۴۵/۳۹)
۵. خصلتی که به موجب آن فرد معمولاً سخن حق یا فرمان را نمی‌پذیرد و طبق نظر خود عمل می‌کند؛ لجبازی، یکدندگی، نافرمانی ؛ ستیزهخواهیدو. ۲.
۱۳۲۹ش. اگر می‌بینیم در اثر سخت‌گیری‌های ناروا یا تلقین‌های خشونت‌آمیز ما کودکان مطیع می‌شوند، به ثبات و بقای آن نباید اعتقاد و اطمینان داشته باشیم، بلکه اگر با دیدۀ بصیرت مترصد و مراقب حال ایشان شویم، علائم و آثار عدم رضایت و نگرانی خاطر را در پیشانی آنها می‌خوانیم و احساس می‌کنیم که ستیزه‌جوئی آنان همچنان باقی و بجاست و کودک تنها برای دلخوش داشتن و فریفتن ما راه مبارزه را تغییر داده است (اقبال یغمائی: آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت)، س۲۴، ش۲/۴۶) ║ ۱۳۵۴ش. همین نکته بعدها هنگام طرح دعوا در شورای جامعۀ ملل دلیل بر حُسن نیت ایران قرار گرفت و اعضای شورا آن را نشانۀ عدم ستیزه‌جویی ایران و بلکه قرینۀ حقانیت ایران شناختند (دشتی، ۲۰۵) ║ ۱۳۸۹ش. در جامعۀ ما همواره ستیزه‌جویی بر رواداری سیاسی چیره بوده است؛ به این معنا که افراد و گروه‌ها برای دیگران کمتر حقوق برابر قائل بوده‌اند. ازاین‌رو، در نبود رواداری، همدلی و همسازی، حکومت‌ها توانسته‌اند از سیاست تفرقه بینداز و حکومت کن در برابر گروه‌های قومی و سیاسی-اجتماعی و شخصیت‌ها بهره گیرند (خلیل‌الله سردارنیا: اطلاعات سیاسی-اقتصادی، ش۲۷۷ و ۲۷۸۸/۱۸۸)
۶. (گاهی با حرف اضافۀ با یا قیدهایی چون میان و علیهِ) کوشش برای برنده شدن یا دست یافتن به مطلوبی زودتر از دیگران یا نتیجۀ بهتری از دیگران کسب کردن؛ رقابت داشتن.
۱۳۴۸ش. سازمان‌های کشاورزی به‌منظور به دست آوردن قیمت‌های بالاتر برای محصولات زراعی با خریداران مبارزه می‌کنند، اما آنها نیز بعضی اوقات با هم به ستیزه‌جوئی می‌پردازند (بورس دورۀ اول، ش۶۸/۱۵۷) ║ ۱۳۵۳ش. بی‌شرمی و دریدگی بی‌بندوباری هم که همراه غرب‌زدگی به دیار ما می‌آید شاید ازجهت مورفولوژیک چیزی نباشد جز بازمانده‌ای از طعمه‌ربایی‌ها و ستیزه‌جویی‌های انسان عهد غار (زرّین‌کوب، ۴۳) ║ ۱۳۷۹ش. از بُعد بین‌المللی نیز عدم احترام متقابل میان ملت‌ها و عدم توزیع عادلانه و برابر ثروت میان جوامع و روح ستیزه‌جوئی میان اقوام، خود دلیل و منبع دیگری برای فساد بوده و هست (حسین محمد نبی: وکالت، ش۲ و ۳/۵۴)
۷. (با حرف اضافۀ با) ← ستیزیک. ۱.
۱۳۷۹ش. علت علاقه و احترام بعثی‌ها به نویسنده، توانمندی‌های نظامی‌اش ذکر شده، ولی این بدان معنا نبوده است که «مانع از ستیزه‌جویی سامرایی با اخلاق و اقدامات زشت برخی از بعثی‌ها» شود! (محمد درودیان: سیاست دفاعی، ش۳۱/۱۳۸) ║ ۱۳۸۸ش. سنت‌گراها نمایندۀ طبقات میانه‌حال جامعه هستند، اما به دلایلی که ذکر شد و برای آنکه متهم به ستیزه‌جویی با دین نشوند، در مسایل سیاسی سکوت اختیار کرده و موضع‌گیری نمی‌کنند (جعفر رجبی قره‌قشلاقی: مطالعات منطقه ای، اسرائیل شناسی-آمریکا، ش۳۳ و ۳۴/۱۶۰) ║ ۱۳۹۷ش. این رویکرد هرچند همواره مورد توجه علما و اندیشمندان جهان اسلام بوده است، لکن در دورۀ معاصر و با نگاه به درون و دوری از خودباختگی از یک طرف و پرهیز از ستیزه‌جویی افراطی با اقتضائات دورۀ مدرن از سوی دیگر، هرچه بیشتر تقویت شده (آجرلو-اصلانی: پژوهش‌نامۀ حقوق اسلامی، ش۴۷/۱۱۰)