وضعیت: «در حال ویراستاری»
تکثرات takassorât
(اسم) ۱. (کلام) عالم هستی به‌جز خداوند.
ق۸. چند از تکثرات که بر نطعِ امتحان/ بیرون نیامده‌ست یکی از هزار مرد (نزاری، ۱/۱۰۳۹) ║ ۱۳۳۵ش. برخی گویند واجب تعالی عالم به ذات خود هست لیکن عالم به معلولات خویش نیست زیرا آنها متکثرند و اگر علم به تکثرات داشته باشد یا علم عین ذات است تکثر در ذات لازم آید (الهی قمشه‌ای، ۱/۲۶۳)
۲. بسیار بودن. فراوانی.
ق۱۱. چون حقیقت وفق انحفاظ وحدت و تعیّن مرتبۀ عددی است بعینها، در هر ضلعی و هر قطری با اختلاف غیر محصور تطورات و تکثرات اعداد بیوت اضلاع و اقطار سطح بر مضاهات و محاذات انحفاظ وحدت شخصیۀ مبهمۀ هیولا بعینها در مراتب اختلافات غیر متناهیۀ اتصالات و انفصالات و تبدلات و انقلابات صور جوهریّۀ نوعیّه و شخصیّه لاالی‌نهایة (میر داماد۱، ۲۰۲)
۳. امور متفاوت و پراکنده.
ق۱۳. در احتیاط در مساله هم اختلاف کرده‌اند نظر به قوت و ضعف دلیل که در صورت تخییر آیا کدام احوط است... در ترجیح احدی احتیاطین رجوع به ظن خود می‌کند یا احتیاط در احتیاطین می‌کند، آن اشکال سابق عود می‌کند، اگر تکیه به سخن آن مرحوم می‌کنید در ترجیح کتاب حدیقة‌المتّقین، در این صورت مقام تکثّرات و مرّات خراب‌تر می‌شود (تنکابنی، ۲۰۰)
۴. (کلام) تجلیات مختلف.
۱۳۳۵ش. حق را دو ظهور و تجلی است یکی تجلی ذاتی که آن مشاهدۀ حق است کمالات خود را که در غیب ذات است در مقام احدیت و وحدت ذات و در این تجلی تکثرات اسمائی و اعیانی در احدیّت قهاریّه خفی و مستهلک‌اند دیگر تجلی فعلی که همان اضافۀ اشراقی الهی است به تمام ممکنات که همه عوالم غیب و شهود را به یک تجلی ایجاد فرمود (الهی قمشه‌ای، ۲/۱۹۱) ║ تجلی اول تجلی ذات به ذات دوم تجلی ذات به آیات و شئونات است این تجلی فعلی است که ظاهر از تجلی ذاتی است و پیوسته است به تکثرات خلقی و تجلی ذات را به اصطلاح عارفان به ظهور جلا و تجلی فعل را ظهور استجلا گویند (الهی قمشه‌ای، ۲/۱۹۲) ║ ۱۳۴۴ش. خدا... منبع و مجمعِ آن نشاطِ جهانی است که خودها و شخصیت‌هایِ حقیر ما اجزایِ انتزاعی و تکثراتِ عملی آن هستند (زریاب، ۴۵۰)