وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
شعر۱ ša’r [جمع: اشعار۲، شعور]
یک. (اسم) ۱. پارچه یا لباسی که پارچه آن با دستگاه‌های نساجی سنتی بافته شده و از جنس ابریشم،پشم یا هر نوع رشته و تاری است.
ق۴. پری‌روی گفتِ سپه‌بُد شنود / ز سر شعر گل‌نار بگشاد زود (فردوسی، ۱/۱۹۹) ║ ق۵. چو شد رایت روز چون لعل ورد / رخ شب شد از بیم چون شعر زرد (ربیع، ۴۵۸) ║ ق۶. پدر و مادر ... کبودها در تن کردند و شعرها از بالا بپوشیدند (احمد طوسی، ۴۵) ║ ق۷. رو که هستی تو اندر این خرقه / هم‌چو کُردی به شعر پشمین در (سیف فرغانی، ۱/۱۴۹) ║ ق۸. میان عاشق و معشوق پیراهنی از شعر بیش نمانده‌است (افلاکی، ۲/۵۸۱) ║ ق۹. چو از کوه بفراخت زرین‌کلاه / شب از سر بینداخت شعر سیاه (شرفالدین یزدی، ۱/۵۱۷) ║ ق۱۳. جماعت چادرشب‌باف، چادرسر زنانۀ ابریشمی و غیره می‌بافتند و یک نوع از شعر می‌بافتند (تحویلدار، ۱۰۲)
۲. تارهای باریک و نازکی که بر سر و پوست بدن انسان می‌روید؛ مو.
ق۵. حدِ روی از منبتِ شعر است تا به‌سر ذقن (سورآبادی۱، ۱/۵۳۲) ║ ق۶. جان ... مانند مفاصل و عروق نیست، و شکل شعر و بشره نیست (یوسف همدانی، ۵۸) ║ ق۷. آن جماعت از دریا نهری و از اقلیمی شهری و از سری شعری بودند (جوینی، ۲/۱۰۴) ║ ق۸. اقاقیا عصارۀ قرظ است ... و در خضاب شعر او را اثری تمام است (شمس‌الدین آملی، ۳/۱۳۶) ║ ق۹. روزی در وقت ترتیب شعر دختر، شانه از دست ماشطه بیفتاد (میرخواند، ۱/۳۰۹) ║ ق۱۰. ستردن شعر عانه ... از جملۀ سنن آن پیغمبر عالی‌جناب است (خواندمیر۱، ۱/۴۴) ║ ق۱۲. سدر ... مانع تساقط شعر است (ارزانی، ۳/۸۱۵) ║ ق۱۳. شهید ... آخر به‌نحوی شده‌بود که سرش از شعر صاف شد و دیگر مو برنیاورد (تنکابنی، ۴۳۹) ║ ق۱۴. رفت بر باد از کفم مال و حشم، گنج و خدم / ریخت بر خاک از تنم صوف و زغب، شعر و وبر (ادیب‌الممالک، ۲/۲۲۱) ║ ۱۳۷۰ش. تشعیر در لغت از شعر می‌آید به‌معنی موی (مایل هروی، ۵۹۷)
۳. رشتۀ باریک و تابیدۀ موی حیوانات که در کار بافتن و دوختن استفاده می‌شود؛ ریسمان؛ نخ.
ق۵. جامه‌های زربفت در پسا ببافند، و از قز و شعر جامه‌ها و بردهای مرتفع بافند (مسالک، ۱۳۴) ║ ق۶. بافندگان فلک، شعر کاینات در خیام ازرق سماوات به نور قدرت تو تنند (روزبهان۱، ۱۴۹) ║ ق۷. معلوم من نبُد که تَنَد دست روزگار/ در کارگاه عمر زِ شعر سیه حریر (کمال‌الدین اصفهانی، ۲۹۲) ║ ق۸. موی چیست؟ ... سنبلی حیوانی، شعری نابافته، مفتولی ناتافته (نخشبی، ۲۰)
۴. تارهای باریک و نازکی که بر سطح پوست اغلب پستانداران می‌روید؛ پشم.
ق۷. حلال باشد از مرداری که پاک بوده‌باشد در حال حیات، ده چیز: صوف و شعر و وبر و پر و ... (مختصر نافع، ۲۹۵) ║ ق۸. جامۀ صوف و شعر به‌جهت مذلّتِ نفْس است و اظهار عبودیت راست (باخرزی، ۲/۲۹) ║ ق۹. طلحه ... مقود اسب پهلوان عجم را بر شعر اسب خود بسته سوار شد (میرخواند، ۲/۶۷۸) ║ ق۱۳. موی بز که به عربی شعر نامند ... سوختۀ آن ... به‌جهت آکله و خشک کردن زخم‌ها و قلاع و قروح مفید است (نوری، ۳/۴۷۹)
۵. رشته‌ای نازک و سرخ‌رنگ که زیر پرچم گل زعفران قرار دارد.
ق۸. چون خواهند که غشّ زعفران کنند، فراگیرند ... ده درم منقوع در آب سه‌چهار شبانروز، تا همه زردی به آب گذارد و شعر او سپید شود (ابوالقاسم کاشانی، ۲۶۶) ║ ق۱۰. زعفران فرنگی، شعر او حمرتی دارد به بیاض مایل و شعر او را، طرف بالا غلیظ‌تر است و طرف پائین رقیق است (عمادالدین شیرازی، ۱۶۰) ║ ق۱۲. زعفرانی ... لونی است مشابه به لون شعر زعفران (ارزانی، ۲/۵۸۹)
۶. پارچه‌ای نازک که برای تصفیۀ مایعات به‌کار می‌رود؛ صافی.
ق۸. تطیین بر این وجه کنند از گل سرخ خالص که رمل در او نباشد و آن را به منخل شَعر ببیزند و نصف آن براده بریزند (شمس‌الدین آملی، ۳/۱۶۸) ║ ق۹. ز شَعر شِعر که‌ز این پیش بافتم، امروز / جز آب دیده و خون جگر نپالایم (جامی۱، ۱/۵۸۸)
دو. (صفت) ۱. (درمورد پارچه‌ای که) بافته‌شده از ابریشم یا هر نوع رشته و تاری باشد.
ق۴. سپیده چو از کوه سر برکشید / شب آن چادرِ شعر بر سر کشید (فردوسی، ۵/۲۴۹) ║ ق۶. عیسی ... تا بود، الّا جامۀ شعر نپوشید (ابوالفتوح، ۴/۳۵۴) ║ اندر بهار پیرهن شعر گل که دوخت/ آن آفریدگار که سوزن کند ز خار (قوامی، ۱۱۱) ║ ق۸. گفت: من در برقع شعر سیاه / لامعم چون در شب تاریک، ماه (شرفالدین رامی، ۱۱۹)
۲. (در مورد گل زعفرانی که) دارای رشتۀ نازک سرخ‌رنگ زیر پرچم خود باشد.
ق۶. دو درم‌سنگ زعفران شعر و ... یک مثقال عنبر و یک مثقال و نیم کافور ریاحی، هریک جداگانه بسایند و بیزند و جمع کنند (عطرنامه، ۲۷۲) ║ ق۷. عود و مشک و سک از هریکی یک وقیه خُرد کنند و ... به هر وقیه یک مثقال زعفران شعر و دو دانگ کافور افگنند (دنیسری، ۳۰۶) ║ ق۸. اگر مفتوق خواهند فراگیرند، عود و سُک چینی از هریک اوقیه‌ای و از مشک و عنبر هریک سه مثقال، و از زعفران شعر مقرّض دو مثقال، و از حصاة کافور یک مثقال، این اخلاط را به‌قاعدۀ متقدّم عمل کند (ابوالقاسم کاشانی، ۲۹۹)