وضعیت: «منتظر ویراستاری»
سفیدرو(ی) sefidru(y) [گونۀ دیگر: سپیدرو(ی)]
یک. (صفت) ۱. (درمورد کسی) دارای پوست و چهرۀ روشن.
ق۴. کنیزکی ... است ... سفیدروی و بناگوش همه تن تا به ناخن پا سفید (بلعمی۱، ۱۱۰۸) ║ ق۵. چون بر آسمان شدیم مردی دیدیم اشمط ... و به نزدیک وی گروهی نشسته سفیدروی، و گروهی در لون‌های ایشان خیرگی بود از تغیّر (اسفراینی، ۳/۱۲۴۱) ║ ق۶. مردی بیامد سیاه‌چشم و سفیدروی و نیکوموی بر او جام‌های سفید (ابونصر خانقاهی، ۲۱۹) ║ ق۸. تُرک سفیدروی و سیه‌چشم و لاله‌رنگ/ مثلث نزاد مادر ایّام شوخ‌وشنگ (امیر خسرو۴، ۵۵۵) ║ ق۹. ما جماعتی را دیدیم سفیدروی بر اسبان ابلق سوار از میان آسمان و زمین که کس پیش ایشان نمی‌توانست استادن (ابوالمحاسن جرجانی، ۳/۳۲۳) ║ برآید در این درجه مردی میگون‌موی و سفیدروی، انگشتری‌های مرتفع فروشد مر زنان را (تنکلوشا، ۲۱) ║ ق۱۱. چون از خوردن فارغ شد، دید که جمعی آمدند و پسری را در سن چهارده سالگی تخمیناً بود، جوان سرخ‌موی سفیدروی میش‌چشمی و تاج سرخ درسَر او و او را آوردند. آن جوان سلام داده، دست بر سینه نهاده، ایستاد. آن شهریار گفت: ای اسمعیل حال وقت آن شد که خروج کنی. گفت: امر از حضرت است. آن شهریار فرمود: پیش بیا. پیش آمده، کمرش را گرفته سه مرتبه کند و او را بر زمین گذاشت و کمرش را به دست مبارک خود بست و تاج را بر سرش گذاشت و کمر‌خنجر کُردی در میان او بود، برداشت و درپیش درویش انداخت، گفت: نگاه دار با آن ابلق و زنگ بده به آن شخص که دده فرموده‌است و شمشیری آن حضرت طلبید از ملازمان خود و به دست مبارک خود بر کمرش بست و گفت: برو که رخصت است و فاتحه خوانده او را بسپرد به آن دو سه نفر که او را آورده‌بودند (عالم‌آرا۳، ۴۶) ║ ق۱۳. دولت و اسباب و اثاث آن را ازاین‌قرار می‌توان قیاس کرد، به‌قدر دویست‌سیصد کنیز سفیدروی سرخ‌موی که هریک به دیگری ترجیح دارد (علوی شیرازی، ۹۲) ║ ق۱۴. زنان خوش‌گل نیستند، بعضی سفیدرو و مثل ترکمان هستند (ناصرالدین شاه۳، ۳/۲۲) ║ ۱۳۲۷ش. یحیی خواجه آدم بلندقامت، کم‌گوشت، سفیدروی و میانه‌ریش بوده ... عمر او نزدیک به شصت می‌نمود (عینی، ۳/۳۲۹) ║ ۱۳۵۸ش. سرباز سفیدرو جرأت می‌کند و به‌حرف می‌آید: سرکار سرگروه‌بان، ما تقصیرکار نیستیم (محمود۷، ۴۹۹) ║ ۱۳۸۲ش. ین پیراهن و بلوز سرمه‌ای را بده به آن خانم سفیدرو و مومشکی و بهش بگو خیلی خوش‌گل می‌شوی (محمدعلی۲، ۲۲۶)
۲. (درمورد کسی) که در پیشگاه خداوند بی‌گناه و درستکار و سرفراز باشد.
ق۱۱. سفیدروی نباشیم چون به عرصة حشر/ که تیغ غمزة او سرخ روز بسمل ماست (علی قلی‌خان شاملو: نصرآبادی۱، ۱/۳۵) ║ سفیدروی‌تر آید به محشر از طاعت/ به آبِ خاک درت غوطه، گر خورَد عصیان (فیّاض لاهیجی، ۶۳)
۳. موفق و کامیاب و سربلند.
ق۱۱. وزیر باید که این معنی را ملحوظ خاطر داشته امروز چون قلم راست‌روی کند تا فردا مانند کاغذ سفیدروی باشد و چون مداد به سوادالوجه علم نشود (واعظ استرآبادی، ۲۹)
دو. (اسم) ۱. ⇅ سفیدرو(ی)یک. ۲.
ق۶. سفیدرویان، در بهشت خدای‌تعالی باشند ایشان ... در آنجا جاویدانان (ابوحفص نسفی، ۱/۱۲۴) ║ ق۷. ای، سفیدرویی که از ابر به روی او آب خواسته شود، بهار یتیمان و پناه بیوگان بود (مؤیّد خوارزمی، ۴/۸۴۱) ║ ق۸. گفت: یا اسود! دست تو را که برید؟ گفت: امیرالمؤمنین، پیشرو سفیدرویان و سفیددستان‌وپایان، مولای من و مولای جملۀ خلقان و وصی بهترین پیغمبران (ابوسعید شیعی، ۲۵۱) ║ ق۱۰. چون من شهید عشقم خونین‌کفن برآیم/ تا سرخ‌رو برآیم پیش سفیدرویان (اهلی، ۳۵۴) ║ ق۱۲. زبان زمانه در اِتلاف نکومنظران «وجوهٌ یومئذٍ ناضِرۀٌ» یعنی نَضار و سفیدرویان خجسته‌سیمای وَسیم یعنی سیم، بر کنوز و مخازن به فسوس «ما اَسرَعُ ذِهابُ الذَّهَب و فِضاضُ الفِضَّۀ» برخواند (مهدی استرآبادی، ۷۰۴)
۲. ← سفیدسه. ۲.
ق۸. نوح پیغمبر ... ربع مسکون را ... به سه بهره کرد: بخش جنوبی حام را داد، و آن زمین سیاهان راست، و بخش شمالی یافث را داد و آن زمین سفیدرویان و سرخ‌چهرگان راست (حمدالله مستوفی۱، ۲۰) ║ ق۱۴. یک روز درمیان اولاد اهالی کوهستان، چند نفر سفیدروی و ازرق‌چشم دید (ایران۱، ۵/۳۵۴۳)
۳. کسی که چهره‌ای روشن و معمولاً زیبا و خوشایند دارد؛ زیباروی و خوش‌قیافه.
ق۱۱. حُورٌ: سفیدرویان (فرهنگنامۀ قرآنی، ۲/۶۷۸) ║ ۱۳۰۱ش. چرا فرخِ ماجراجو بایستی موجب ناراحتیش شده و او را از گردشِ لاله‌زار و تماشای سفیدرویان در چادرهای سیاه بازداشته‌باشد و درنتیجه از رفقا در به‌دام آوردن مه‌رویان عقب مانَد (مشفق۱، ۳۱۴) ║ ۱۳۱۲ش. ابروان ... کشیده، مژگان بلند ... که قلم بطلان برسیمای سفیدرویان عالم کشیده‌است (مسعود۲، ۲۷) ║ ۱۳۴۳ش. کسی دست روی شانه‌ام گذاشت. برگشتم. سفیدرویی بود خندان و به تُرکی چیزی گویان، حالیش کردم که تُرکی نمی‌دانم (آل‌احمد۴، ۸۱)
سه. (قید) سربلند و سرافراز ؛ اسپیدرو(ی)دو..
ق۶. در گور روضه‌ای یابد، و در قیامت سفیدروی برخیزد، و بر صراط جوازش دهند، و با وی حساب به‌لطف کنند، و در بهشت درجة اعلا یابد (ژنده‌پیل۴، ۱۱۴) ║ ق۱۰. امروز سفیدروی در خاکم کن/ فردا به همین صورتم از خاک برآر (لسانی شیرازی: شهرآشوب، ۹۸)