فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

اتحاف

وضعیت: «تأییدشده»
اتحاف ‎ethâf‎ [<عربی>]
(اسم) ۱. اهدای چیزی به کسی.
ق۷. به خدمت حضرتش هدیه و تحفه فرستاد ... بعضی‌از نوّاب ... در آن اتحاف استسراف نمودند (ابن بی‌بی، ۱‏/۱۰۴‏) ║ ق۸. سلطان‌جلال‌الدین‌ ... امیرطوغان را ... استعطاف نمود، و خاطر و جانبش را به اتحاف اموال و تنسوقات و تکلّفات به‌دست آورد (منشی کرمانی۱، ۶۰) ║ ق۱۰. بعداز اهدا و اتحاف امیر دریاعطوفت ... امرای دیگر ... هم پیش‌کش کشیدند (امینی هروی، ۳۶۲) ║ ق۱۲. نِجاف آستانش معشر بشر را بشارت‌بخش نوید «لا تَخَف ممّا تَخاف» است و مجاورین باب مُستجارش را از ملأ اعلی تُحَفِ بس نیایش و ثنا اتحاف (مهدی استرآبادی، ۵۳۸) ║ ق۱۳. مکرّر به ارسال رسل و رسائل و اتحاف هدایا و تقبّل پرداختند (ایشلقی، ۹۸)
۲. (درمورد کتاب ، مقاله و مانند آن‌ها) ذکر نام کسی در آغاز یا مقدمه و تقدیم آن به او.
ق۸. این ضعیف ... به هروقت به اشارتِ ملوک و سلاطینِ امثله به رقمِ قلم مرقوم می‌گردانید و اتّحافِ خداوندان و دوستان رادر کتابتِ مکتوبات و رسایل به اسعاف می‌رسانید (ابن یمین، ۳) ║ ۱۳۲۸ش. مقالۀ نگارنده ... توسط آقای دکتر بروخیم ... به فرانسه ترجمه و با اتحاف آن به نام خاورشناس مزبور ... به طبع رسید (محمد معین: آموزش و پرورش، ش۲/۲) ║ ۱۳۷۲ش. دعای اتحاف و اهدا ... همواره تکرار می‌شود (کیکاوس جهانداری: کلک، ش۴۵و۴۶/۴۶) ║ ۱۳۸۵ش. ترجمۀ بنداری از شاهنامه ... برای اتحاف به یکی از پادشاهان سلسلۀ ایوبی ... صورت گرفته‌است (حسن امین: حافظ، ش۲۷‏/۲۵‏)
اتحاف شدن (شدن: گردیدن)
۱. (با حرف اضافۀ به) (درمورد کتاب، مقاله و مانند آن‌ها) ذکر شدن نام کسی در آغاز یا مقدمه و تقدیم شدن آن به او.
۱۳۴۵ش. دو رساله به نام احمد بن علی اتحاف شده (فریدون بدره‌ای: مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ش۵۳‏/۴۱‏) ║ ۱۳۵۳ش. روایتِ فارسی دیگری نیز از آن به قلمِ نظامِ تبریزی باقی مانده‌است که به نامِ سلطان احمدِ بهادرخان اتحاف شده‌است (زرّین‌کوب، ۱۴۲) ║ ۱۳۷۸ش. سه کتاب فراهم‌آمده از مقالات دوستدارانش به او اتحاف گردید (گویا اصفهانی: آینۀ میراث، ش۵و۶‏/۱۱۴‏)
۲. (با حرف اضافۀ به) اهدا شدن آن به کسی.
۱۳۷۸ش. از سوی سپه‌سالار جنگ یک قبضه شمشیر طلاکوب به او اتحاف شد (محمداکبر عشیق: دانشنامۀ ادب فارسی، ش۳‏/۲۹۵‏)
اتحاف فرمودن
↑ اتحاف‏۱.
ق۸. اعلاق اقمشه و اخایر اسلحه و غیر آن در صحبت او اتحاف و اهدا فرمود (عزیز استرآبادی، ۵۲۹)
اتحاف کردن
۱. (معمولاً با حرف اضافۀ «به») ؛ ↑ اتحاف‏۲.
ق۷. اتحاف کتاب من بنده را به چنین خداوندی می‌باید کرد (وراوینی، ۱‏/۱۴‏) ║ ۱۳۴۸ش. سعدی می‌خواست نسخه‌ای از منظومات خود را به شیخ‌ اتحاف کند (محمدصادق صفوی: یغما، ش۲۴۸‏/۸۹‏) ║ ۱۳۸۵ش. مؤلف ... با گفته‌های جهانگیر پادشاه، کتاب خود را تکمیل و به وی اتحاف کرده‌است (حسن عاطفی: آینۀ میراث، ش۳۲‏/۲۵۳‏) ║ ۱۳۸۷ش. وی دیباچۀ تفسیری را... به نام شاه عباس اتحاف کرده بود (حسن امین: حافظ، ش۵۷/۱۷) (حسن امین: حافظ، ش۵۷‏/۱۷‏)
۲. ↑ اتحاف‏۱.
ق۸. غیاث‌الدین سیوک‌شاه ... اموال و افزار نقد و جنس و جواهر ... اتحاف و اهدا کرد (منشی کرمانی۱، ۸۰) ║ ۱۳۸۶ش. سلطان محمود ... فیلانی نیز به خلیفه اتحاف کرد (ذکرالله محمدی: تاریخ، ش۴‏/۱۳۵‏)
اتحاف گردانیدن
↑ اتحاف‏۱.
ق۱۰. صحایف دعواتی که منتظم سلسلۀ محبت و اتحاد ... تواند بود ... اهدا و اتحاف گردانیده‌است (اسناد شاه طهماسب، ۲۴۰)

معنی اتحاف | فرهنگ جامع زبان فارسی